• Μετά την επιτόπια έρευνα της 9ης Νοεμβρίου 2026, επιτελείς της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων εξετάζουν πρόστιμα που δεν βεβαιώθηκαν ποτέ, αυτοψίες χωρίς αρμόδιους υπαλλήλους, άδειες με αλλοιωμένα στελέχη και χαμένους φακέλους, αναζητώντας ποινικές ευθύνες δημοσίων λειτουργών
Από: Δαμιανός Αθανασίου
Νέος κύκλος ερευνών ξεκίνησε για την Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Ρόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», επιτελείς της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας πραγματοποίησαν τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026 επιτόπια έρευνα στη Διεύθυνση Πολεοδομικών Εφαρμογών του Δήμου και έχουν πλέον στο μικροσκόπιο δεκάδες υποθέσεις επιβολής προστίμων για αυθαίρετα και έκδοσης αδειών. Στόχος της έρευνας είναι να διαπιστωθεί αν από τον χειρισμό τους προκύπτουν ποινικές ευθύνες δημοσίων λειτουργών.
Οδηγός των ερευνητών είναι το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Πρόκειται για εμπιστευτική έκθεση ελέγχου 180 σελίδων, που συντάχθηκε τον Ιούνιο του 2026 και εξετάζει τη λειτουργία της υπηρεσίας από την 1η Νοεμβρίου 2022 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Οι επιθεωρητές της Αρχής έλεγξαν προεγκρίσεις οικοδομικών αδειών, βεβαιώσεις όρων δόμησης, καταγγελίες και εκθέσεις αυτοψίας για αυθαίρετα, καθώς και τις πράξεις με τις οποίες «ανασυστάθηκαν» χαμένοι φάκελοι αδειών. Το κεφάλαιο για την αναζήτηση ευθυνών προβλέπει ρητά τη διαβίβαση της έκθεσης στην εισαγγελική αρχή.
Πρόστιμα που δεν βεβαιώθηκαν ποτέ
Το πιο βαρύ κεφάλαιο αφορά στα αυθαίρετα. Μέσα σε 26 μήνες η υπηρεσία συνέταξε 108 εκθέσεις αυτοψίας. Πρόστιμα βεβαιώθηκαν μόνο σε 35 περιπτώσεις, συνολικού ύψους 401.428,24 ευρώ. Σε 70 εκθέσεις τα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης δεν βεβαιώθηκαν ποτέ, και από αυτές οι 39 ήταν ήδη οριστικές, δηλαδή δεν υπήρχε κανένα εμπόδιο για να σταλεί ο λογαριασμός στον παραβάτη.
Η Αρχή σημειώνει κάτι ακόμη πιο χαρακτηριστικό. Δεν βεβαιώθηκε κανένα πρόστιμο άνω των 150.000 ευρώ, την ώρα που οι ίδιες οι εκθέσεις της υπηρεσίας υπολόγιζαν σε αρκετές περιπτώσεις πρόστιμα από 150.000 έως σχεδόν 1.000.000 ευρώ. Με απλά λόγια, τα μικρά πρόστιμα έφταναν στην εφορία, ενώ τα μεγάλα έμεναν στα συρτάρια.
Η λίστα των παραλείψεων είναι μακριά. 4 προσφυγές πολιτών δεν διαβιβάστηκαν ποτέ στο Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων, με αποτέλεσμα οι εκθέσεις να μένουν μετέωρες και να μην οριστικοποιούνται. 2 εκθέσεις αυτοψίας ακυρώθηκαν και ένα πρόστιμο διαγράφηκε, χωρίς να προκύπτει νομικό έρεισμα. Σε 9 περιπτώσεις που χαρακτηρίστηκαν «αυτόβουλη κατεδάφιση» δεν τηρήθηκε η διαδικασία του νόμου. Καμία οριστική έκθεση δεν στάλθηκε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση για να προχωρήσει η κατεδάφιση, ποσοστό 100%. Και καμία δεν έφτασε απευθείας στον εισαγγελέα, όπως ορίζει ο νόμος όπου προκύπτουν ποινικές ευθύνες, αφού η υπηρεσία τις διαβίβαζε μόνο στο αστυνομικό τμήμα.
Αυτοψίες χωρίς τους αρμόδιους
Οι επιθεωρητές βρήκαν προβλήματα και στο ποιος έκανε τις αυτοψίες. Σε 72 από τις 108 περιπτώσεις στο κλιμάκιο συμμετείχαν υπάλληλοι που δεν ανήκαν στο Τμήμα Ελέγχου Κατασκευών, το μόνο αρμόδιο για τον χαρακτηρισμό των αυθαιρέτων. Σε 8 περιπτώσεις δεν συμμετείχε κανένας υπάλληλος του τμήματος, αλλά υπάλληλοι του Τμήματος Έκδοσης Οικοδομικών Αδειών και της γραμματείας. Περίπου 1 στις 4 αυτοψίες έγινε από έναν μόνο υπάλληλο, χωρίς να αποδεικνύεται ότι τηρήθηκε η διαδικασία της τοιχοκόλλησης με δεύτερο υπάλληλο ή αστυνομικό. Δεν μπόρεσε καν να αποτυπωθεί με σαφήνεια πόσες καταγγελίες για αυθαίρετα είχαν υποβληθεί. Η υπηρεσία δεν τηρούσε τυποποιημένη διαδικασία καταγραφής και ιεράρχησης, και στις περισσότερες εκθέσεις δεν αναγράφεται τι προκάλεσε τον έλεγχο, μια καταγγελία, ένα σήμα της Εφορείας Αρχαιοτήτων ή μια δικαστική εντολή. Έτσι, σημειώνει η Αρχή, δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθεί με ποια κριτήρια επιλέγονταν τα ακίνητα που ελέγχονταν και ποια έμεναν στην αναμονή.
Άδειες με αλλοιωμένα στελέχη
Σε 2 υποθέσεις η Αρχή περιγράφει παρεμβάσεις στα ίδια τα έγγραφα των αδειών. Η πρώτη αφορά ακίνητο στη νότια Ρόδο, μέσα σε περιοχή Natura και σε αρχαιολογικό χώρο ζώνης Α. Ιδιώτης μηχανικός ανάρτησε 2 φορές στο ηλεκτρονικό σύστημα του ΤΕΕ το στέλεχος μιας άδειας του 1994 με «εμφανή παραποίηση». Ο τίτλος «Νέα ισόγειος οικοδομή» είχε γίνει «Νέα 2όροφος οικοδομή», είχαν αλλάξει το ύψος, η κάλυψη και ο όγκος, και είχαν προστεθεί αναθεωρήσεις ώστε η άδεια να εμφανίζεται σε ισχύ μέχρι σήμερα.
Η δεύτερη αφορά ξενοδοχείο στην πόλη της Ρόδου, επίσης μέσα σε αρχαιολογικό χώρο. Το στέλεχος μιας άδειας του 1977 εμφανίζεται σε 2 διαφορετικές δηλώσεις τακτοποίησης αυθαιρέτων, μία φορά χωρίς την τελευταία σελίδα και μία φορά με τη σελίδα συμπληρωμένη, έτσι ώστε η ισχύς της να παρατείνεται. Η παράταση δεν συνοδεύεται από αίτηση, πρωτόκολλο ή αυτοψία. Οι νέες πράξεις στηρίχτηκαν σε έγκριση εργασιών της υπηρεσίας που είχε ήδη λήξει. Το συμπέρασμα της Αρχής είναι ότι η διαδικασία «δεν διαθέτει εχέγγυα νομιμότητας».
Οι υποθέσεις αυτές, χαρακτηρίζονται ως περιπτώσεις που «χρήζουν περαιτέρω ελεγκτικών ενεργειών», ενώ η Αρχή ζητά έλεγχο νομιμότητας όλων των σχετικών πράξεων.
Βεβαιώσεις για άλλο οικόπεδο
Σοβαρά ευρήματα υπάρχουν και στις άδειες. Από 877 αιτήσεις για προέγκριση οικοδομικής άδειας οι επιθεωρητές έλεγξαν δειγματοληπτικά 141. Στο 79% δεν τηρήθηκαν οι προθεσμίες του νόμου, στο 33% η αίτηση ανατέθηκε σε υπάλληλο που δεν ήταν αρμόδιος, στο 24% έλειπαν δικαιολογητικά και στο 74% τα τοπογραφικά δεν πληρούσαν τις προδιαγραφές. Σε αρκετές περιπτώσεις το ίδιο σχέδιο είχε αναρτηθεί στη θέση όλων των δικαιολογητικών, ενώ σε άλλες το ίδιο ακριβώς κτήριο εμφανιζόταν σε 3 διαφορετικά οικόπεδα.
Στις βεβαιώσεις όρων δόμησης η Αρχή εντόπισε 10 βεβαιώσεις μίας μηχανικού που εκδόθηκαν για διαφορετικά οικόπεδα από εκείνα της αρχικής αίτησης, ώστε να διατηρηθεί το δικαίωμα δόμησης εκτός σχεδίου πριν από τις αλλαγές του νόμου. Στη θέση του τοπογραφικού είχαν αναρτηθεί μια αεροφωτογραφία, ένα πρακτικό συμβιβασμού ή ένα έγγραφο για χρησικτησία. Ορισμένα τοπογραφικά ήταν πανομοιότυπα με μελέτη άλλου μηχανικού, κάτι που η έκθεση χαρακτηρίζει «ένδειξη οικειοποίησης». Τις βεβαιώσεις υπέγραψε ως αναπληρωτής διευθυντής προϊστάμενος άλλου τμήματος, χωρίς να υπάρχει απόφαση αναπλήρωσης.
Η Αρχή περιγράφει επίσης αναθέσεις και αλλαγές αναθέσεων «χωρίς να προκύπτει η αναγκαιότητα», με αποτέλεσμα οι αιτήσεις να καταλήγουν σε συγκεκριμένο υπάλληλο. Υπάλληλος που ήταν τοποθετημένος στο γραφείο του δημάρχου ασκούσε στην πράξη αρμοδιότητες της Πολεοδομίας χωρίς καμία απόφαση, και αργότερα ανέθετε αιτήσεις στον εαυτό του.
Οι χαμένοι φάκελοι
Το τελευταίο σκέλος αφορά στις ανασυστάσεις φακέλων. Στο διάστημα του ελέγχου εκδόθηκαν 38 πράξεις ανασύστασης χαμένων φακέλων οικοδομικών αδειών. Στις 22, δηλαδή στο 58%, δεν εφαρμόστηκε το νόμιμο πλαίσιο και δόθηκε τεκμήριο νομιμότητας σε σχέδια αποτύπωσης ή σε μη εγκεκριμένα σχέδια. Από τα 38 πρωτότυπα στελέχη αδειών βρέθηκαν μόνο 5. Επιπλέον, εκδόθηκαν 22 πράξεις «αποτύπωσης», που ο νόμος δεν προβλέπει καθόλου.
Πηγή: dimokratiki.gr