Νέα στοιχεία έρχονται στο φως της δημοσιότητας από την έκθεση της Ελληνικής Αρχής Γεωμεταλλευτικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (Ε.Α.Γ.Μ.Ε.), η οποία παρουσιάζει την αναλυτική εικόνα του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών (ΔΙ.Π.Υ.ΝΕ.) βάσει ελέγχων που διενεργήθηκαν το προηγούμενο έτος.
Η έκθεση αυτή προσφέρει επιστημονική αποτύπωση της κατάστασης των υδροφόρων οριζόντων, αναδεικνύοντας τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος στη Δωδεκάνησο.
Τα νησιά μας, με ναυαρχίδα τη Ρόδο, καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην έντονη τουριστική ανάπτυξη, τις αγροτικές ανάγκες και τις πιέσεις της κλιματικής αλλαγής.
Η μεγάλη εικόνα του Εθνικού Δικτύου και τα επίσημα δεδομένα
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται στα επίσημα στοιχεία της Ε.Α.Γ.Μ.Ε. για το πανελλαδικό δίκτυο:
«Το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών (ΔΙ.Π.Υ.ΝΕ.) περιλαμβάνει 2.074 σταθμούς παρακολούθησης (ποσοτικής και ποιοτικής) σε ολόκληρη τη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκαν 4.200 ποσοτικές μετρήσεις πεδίου, 4.850 φυσικοχημικές μετρήσεις, καθώς και πλήθος εργαστηριακών αναλύσεων για κύρια ιόντα, ιχνοστοιχεία, φυτοφάρμακα και οργανικούς διαλύτες».
Αυτός ο τεράστιος όγκος δεδομένων αποτυπώνει με ακρίβεια τις πιέσεις που δέχεται ο υδροφόρος ορίζοντας, ιδιαίτερα σε περιοχές με αυξημένη ζήτηση και περιορισμένους φυσικούς πόρους αναπλήρωσης.
Η κατάσταση στα νησιά μας: Τι δείχνουν οι αναλύσεις για τη Ρόδο και τη Δωδεκάνησο
Στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, όπου υπάγεται η Δωδεκάνησος, η κατάσταση των υπόγειων υδάτων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία. Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά στην έκθεση της Ε.Α.Γ.Μ.Ε.:
«Σε ορισμένες περιοχές, η υπέρβαση των ορίων σε ορισμένες παραμέτρους (όπως τα χλωριόντα) δεν οφείλεται αποκλειστικά σε ανθρωπογενείς πιέσεις ή υπερατλήσεις, αλλά επηρεάζεται σημαντικά από φυσικά αίτια, όπως η γεωλογική δομή του υποβάθρου και η επίδραση των θαλάσσιων αερολυμάτων στα νησιωτικά συστήματα».
Εν περιλήψει, τα κυριότερα ευρήματα και η κατάσταση που καταγράφονται ανά νησί, βάσει των ελέγχων της Ε.Α.Γ.Μ.Ε., διαμορφώνονται ως εξής:
· Ρόδος: Ως ο μεγαλύτερος οικονομικός και πληθυσμιακός πυλώνας, δέχεται τις ισχυρότερες πιέσεις από την τουριστική ανάπτυξη και τις αρδεύσεις. Ο κίνδυνος της θαλάσσιας διείσδυσης (υφαλμύρινσης) στις παράκτιες ζώνες απαιτεί αυξημένη επαγρύπνηση και ορθολογική διαχείριση.
· Κως: Παρουσιάζει σημαντικές αγροτικές δραστηριότητες που επιβαρύνουν τοπικά τους υδροφορείς με νιτρορύπανση, ενώ οι ανάγκες ύδρευσης κατά τη θερινή περίοδο δοκιμάζουν τα όρια των διαθέσιμων ποσοτικών αποθεμάτων.
· Κάρπαθος: Λόγω του έντονου ορεινού ανάγλυφου και των περιορισμένων εκτάσεων αποθήκευσης, οι υπόγειοι υδροφόροι ορίζοντες επηρεάζονται άμεσα από τις περιόδους ανομβρίας, με τις πηγές και τις γεωτρήσεις να καταγράφουν ευαισθησία στη διακύμανση της στάθμης.
· Κάλυμνος: Το νησί εμφανίζει περιορισμένα τοπικά αποθέματα και ιδιαίτερη εξάρτηση από τις κλιματικές συνθήκες, καθιστώντας αναγκαία την παρακολούθηση της ποιότητας και της υφαλμύρινσης κυρίως στους χαμηλότερους υδροφορείς.
· Λέρος: Οι έλεγχοι αποτυπώνουν ισορροπίες ορίων ανάμεσα στις τοπικές αντλήσεις και στην αναπλήρωση, με τις φυσικοχημικές παραμέτρους να επηρεάζονται κατά τόπους από τη γεωμορφολογία και την εγγύτητα στη θάλασσα.
· Πάτμος: Λόγω της περιορισμένης έκτασης και της αυξημένης τουριστικής κίνησης, το σύστημα παρακολούθησης εντοπίζει στενότητα υδατικών πόρων και ανάγκη αυστηρού ελέγχου των ποσοτικών δεδομένων.
· Μικρότερα νησιά (Σύμη, Κάσος, Νίσυρος, Τήλος, Χάλκη, Αγαθονήσι, Αρκοί, Ψερίμος): Στα μικρότερα νησιωτικά συστήματα της Δωδεκανήσου, οι σταθμοί ελέγχου καταγράφουν οριακές καταθήκες νερού, όπου η επίδραση των θαλάσσιων αερολυμάτων και του γεωλογικού υποβάθρου είναι συχνά καθοριστική για τις τιμές των χλωριόντων και των ιόντων, πέρα από τις τοπικές ανθρωπογενείς πιέσεις.
Η επόμενη μέρα
Τα συμπεράσματα της Ε.Α.Γ.Μ.Ε. δεν συνιστούν απλώς μια ακόμα τυπική καταγραφή, αλλά έναν κώδωνα κινδύνου και ταυτόχρονα έναν οδικό χάρτη για τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών μας πόρων. Η προστασία του υπόγειου πλούτου στη Ρόδο και σε ολόκληρη τη Δωδεκάνησο αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, προκειμένου να διασφαλιστεί το αύριο των νησιών μας, τόσο για τους κατοίκους τους όσο και για τις επόμενες γενιές.
Πηγή:rodiaki.gr