Από το 1949, ενημέρωση με αξιοπιστία

Σχέδιο επένδυσης 12,5 εκατ. ευρώ για το κτηριακό συγκρότημα στο πρώην Σανατόριο της Ελεούσας από τον δήμο Ρόδου

Ένα φιλόδοξο σχέδιο για την αποκατάσταση και συνολική αναγέννηση του πρώην Σανατορίου της Ελεούσας, στον ιστορικό οικισμό Campochiaro, προωθεί ο δήμος Ρόδου, επιδιώκοντας να μετατρέψει ένα εγκαταλελειμμένο μνημειακό συγκρότημα σε έναν ζωντανό πυρήνα πολιτισμού, φιλοξενίας, ευεξίας και μόνιμης κατοίκησης.

Το σχέδιο, με την ονομασία «Ζωντανό Χωριό» και κεντρικό σύνθημα «Το Φωτεινό Χωριό γίνεται Ζωντανό Χωριό», προβλέπει συνολική επένδυση περίπου 12,5 εκατ. ευρώ, με αξιοποίηση δημόσιων και ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων, αλλά και ιδιωτικών κεφαλαίων. Βασικός στόχος είναι να αποκατασταθούν τα τρία διατηρητέα κτήρια της ιταλικής περιόδου και να δημιουργηθούν νέες δραστηριότητες που θα συμβάλουν στην οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση της ευρύτερης περιοχής.

Πρώτο και καθοριστικό βήμα για την υλοποίηση του σχεδιασμού αποτελεί η παραχώρηση του ακινήτου κατά κυριότητα στον δήμο Ρόδου από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ.), στην οποία ανήκει σήμερα. Για τον σκοπό αυτό προωθείται η υποβολή σχετικού αιτήματος, συνοδευόμενου από ολοκληρωμένο επενδυτικό πλάνο και μελέτη σκοπιμότητας, ενώ προβλέπεται και η συγκρότηση γνωμοδοτικής Επιτροπής Παρακολούθησης και Διαπραγμάτευσης. Το θέμα θα έρθει προς συζήτηση και έγκριση στην προσεχή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου.

Η δημοτική πρωτοβουλία έρχεται μετά την αποτυχία προηγούμενης προσπάθειας αξιοποίησης του ακινήτου με όρους αμιγώς ιδιωτικής εκμετάλλευσης. Η νέα προσέγγιση διαφοροποιείται, καθώς δεν περιορίζεται στη δημιουργία μιας τουριστικής επιχείρησης, αλλά επιχειρεί να εντάξει το πρώην Σανατόριο σε ένα ευρύτερο σχέδιο αναβίωσης ολόκληρου του οικισμού, συνδυάζοντας την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την προσιτή κατοικία και την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα.

Ένα μνημείο με ιστορία και ισχυρό συμβολισμό

Ο οικισμός Campochiaro ιδρύθηκε το 1935, στο πλαίσιο της ιταλικής πολιτικής οικιστικής και αγροτικής ανάπτυξης στα Δωδεκάνησα. Σχεδιάστηκε ως πρότυπος ορεινός οικισμός, με πλατεία, αγορά με καμάρες, ναό, υδραγωγείο και οργανωμένους δημόσιους χώρους, στοιχεία που εξακολουθούν να συνθέτουν ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό τοπίο.

Το κεντρικό συγκρότημα των τριών κτηρίων απέκτησε ιδιαίτερη ιστορική σημασία κατά τη μεταπολεμική περίοδο, καθώς από το 1947 έως το 1970 λειτούργησε ως Σανατόριο φιλοξενώντας ασθενείς από όλα τα νησιά. Για 23 χρόνια αποτέλεσε έναν χώρο συνδεδεμένο με την ανθρώπινη ζωή, τον πόνο, την περίθαλψη και τις προσωπικές ιστορίες εκατοντάδων ανθρώπων, αποκτώντας ξεχωριστή θέση στη συλλογική μνήμη της περιοχής.

Μετά το κλείσιμο του Σανατορίου, το συγκρότημα εγκαταλείφθηκε σταδιακά, με αποτέλεσμα σήμερα να παρουσιάζει εκτεταμένες φθορές στον φέροντα οργανισμό, στις στέγες, στα κουφώματα και στους εσωτερικούς χώρους. Η συνολική δομημένη επιφάνεια εκτιμάται σε περίπου 2.600 τετραγωνικά μέτρα, ενώ ο περιβάλλων χώρος και οι υποδομές έχουν επίσης υποβαθμιστεί. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, καταγράφεται αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ιστορία του οικισμού και του Σανατορίου, μέσα από έρευνες, εκδόσεις, εκθέσεις ιστορικών ντοκουμέντων και τηλεοπτικά αφιερώματα. Παράλληλα, το τοπικό συμβούλιο Διμυλιάς και Ελεούσας έχει ζητήσει ομόφωνα την παραχώρηση του ακινήτου στον δήμο Ρόδου, εκφράζοντας τη βούληση της τοπικής κοινωνίας για την αποκατάσταση και αξιοποίησή του.

Πέντε πυλώνες για την αναγέννηση του οικισμού

Κεντρική φιλοσοφία του σχεδίου «Ζωντανό Χωριό» είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μοντέλου, στο οποίο το αποκατεστημένο Σανατόριο θα λειτουργεί ως βασικός πυρήνας δραστηριοτήτων και ανάπτυξης, ενώ οι υπόλοιπες χρήσεις θα επεκτείνονται στον ευρύτερο οικισμό. Το μοντέλο στηρίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες:

1. Φιλοξενία και ευεξία: Προβλέπεται η δημιουργία καταλυμάτων ιδιαίτερου χαρακτήρα, με περίπου 40 δωμάτια, καθώς και υπηρεσιών ευεξίας που θα αξιοποιούν το φυσικό περιβάλλον, τα νερά και το δάσος της περιοχής. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα θα αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων του εγχειρήματος.

2. Μνήμη και πολιτισμός: Η ιστορία του Σανατορίου και του οικισμού θα αναδειχθεί μέσα από μουσείο ή κέντρο ερμηνείας, εκθέσεις, ξεναγήσεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και δράσεις ιστορικής τεκμηρίωσης.

3. Αγορά και γαστρονομία: Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η δημιουργία στεγασμένης αγοράς και εστιατορίου τοπικής κουζίνας, με άμεση σύνδεση με τους παραγωγούς της περιοχής και διάθεση τοπικών προϊόντων.

4. Προσιτή κατοικία: Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία κατοικιών για νέους και εργαζομένους, μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων με προσιτούς όρους. Οι κατοικίες προβλέπεται να αναπτυχθούν στον ευρύτερο οικισμό και όχι μέσα στα διατηρητέα κτήρια, ώστε να προστατευθεί ο μνημειακός τους χαρακτήρας.

5. Πρωτογενής τομέας: Προβλέπεται η υποστήριξη νέων αγροτών, η αξιοποίηση της διαθέσιμης γης και των υδάτινων πόρων, καθώς και η ανάπτυξη δραστηριοτήτων αγροδιατροφικής παραγωγής και μεταποίησης.

Συνδετικός κρίκος των παραπάνω δράσεων προτείνεται να είναι η διοργάνωση μιας εβδομαδιαίας αγροτικής γιορτής κάθε Κυριακή, με τοπικά προϊόντα, γαστρονομικές δράσεις και πολιτιστικό πρόγραμμα. Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σημείο συνάντησης κατοίκων και επισκεπτών, προσφέροντας παράλληλα ένα σταθερό κανάλι διάθεσης των προϊόντων των τοπικών παραγωγών.

Επένδυση 12,5 εκατ. ευρώ με μεικτή χρηματοδότηση

Το συνολικό κόστος της πρώτης φάσης του έργου υπολογίζεται σε περίπου 12,48 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό μοντέλο βασίζεται στον συνδυασμό δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων, ιδιωτικών κεφαλαίων και ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων για την κατοικία και τον πρωτογενή τομέα.

Ειδικότερα, προβλέπονται:

  • 3,9 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση των κτηρίων και του φέροντος οργανισμού.
  • 3,12 εκατ. ευρώ για τη διαμόρφωση των χρήσεων, τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό.
  • 1,8 εκατ. ευρώ για τον περιβάλλοντα χώρο, τα δίκτυα, την πρόσβαση και τη στάθμευση.
  • 880.000 ευρώ για μελέτες, αδειοδοτήσεις και επίβλεψη.
  • 780.000 ευρώ για απρόβλεπτες δαπάνες.
  • 1,4 εκατ. ευρώ για την πιλοτική ανάπτυξη του πυλώνα προσιτής κατοικίας.
  • 600.000 ευρώ για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα.

Βασική επιλογή του δήμου είναι το λεγόμενο μεικτό χρηματοδοτικό μοντέλο (blended finance). Σύμφωνα με αυτό, το υψηλό κόστος αποκατάστασης των διατηρητέων κτηρίων, το οποίο από μόνο του δεν δημιουργεί άμεσα οικονομικές αποδόσεις, θα καλυφθεί κυρίως από δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους. Αντίθετα, η διαμόρφωση και λειτουργία των τουριστικών και εμπορικών δραστηριοτήτων θα αναληφθεί από ιδιώτη επενδυτή, ο οποίος θα αναλάβει την απαραίτητη επένδυση σε εξοπλισμό και λειτουργία, καταβάλλοντας παράλληλα αντάλλαγμα στον δήμο.

Έσοδα άνω των 3,1 εκατ. ευρώ και 42 θέσεις εργασίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι οικονομικές προβλέψεις της μελέτης για τη λειτουργία του εγχειρήματος. Με βάση το περιεχόμενο του επιχειρηματικού σχεδίου, η τουριστική μονάδα θα διαθέτει περίπου 40 δωμάτια, με μέση ετήσια πληρότητα 55% και μέση τιμή διανυκτέρευσης 220 ευρώ κατά την ώριμη λειτουργική φάση.

Ο ετήσιος κύκλος εργασιών εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 3,11 εκατ. ευρώ, ενώ το λειτουργικό αποτέλεσμα (EBITDA) υπολογίζεται σε περίπου 996.000 ευρώ, με περιθώριο κερδοφορίας της τάξης του 32%. Για τον ιδιώτη επενδυτή προβλέπεται ιδιωτικό κεφάλαιο αναφοράς περίπου 4,8 εκατ. ευρώ. Η μελέτη εκτιμά την καθαρή παρούσα αξία της επένδυσης σε περίπου 3,67 εκατ. ευρώ, με εσωτερικό βαθμό απόδοσης (IRR) περίπου 14,5% και περίοδο αποπληρωμής περίπου 7,3 έτη.

Παράλληλα, ο δήμος Ρόδου αναμένεται να εισπράττει αντάλλαγμα παραχώρησης, το οποίο υπολογίζεται ενδεικτικά σε περίπου 124.000 ευρώ ετησίως, με συνολικό όφελος περίπου 3,68 εκατ. ευρώ σε βάθος 25ετίας. Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία περίπου 42 άμεσων θέσεων εργασίας κατά την πλήρη λειτουργία, χωρίς να υπολογίζονται οι έμμεσες θέσεις που θα προκύψουν σε τοπικές επιχειρήσεις, προμηθευτές, παραγωγούς, μεταφορές και υπηρεσίες. Τα παραπάνω οικονομικά μεγέθη αποτελούν εκτιμήσεις της φάσης σχεδιασμού και θα οριστικοποιηθούν μετά την ολοκλήρωση των τεχνικών αποτυπώσεων, των στατικών ελέγχων και της αναλυτικής αξιολόγησης της αγοράς.

Προσιτή κατοικία και σύνδεση με την εθνική στεγαστική πολιτική

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της πρότασης είναι η σύνδεσή της με την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, το οποίο έχει λάβει ιδιαίτερα έντονες διαστάσεις στα τουριστικά νησιά, μεταξύ των οποίων και η Ρόδος.

Ο δήμος επιδιώκει να εντάξει το σχέδιο στην κατεύθυνση της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική, αξιοποιώντας αδρανή δημόσια ακίνητα για τη δημιουργία προσιτής κατοικίας.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η ανάπτυξη ενός πιλοτικού προγράμματος κατοικιών, με στόχο να προσφέρονται μακροχρόνιες μισθώσεις σε νέους και εργαζομένους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξεύρεσης στέγης στο νησί.

Η συγκεκριμένη διάσταση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το εγχείρημα δεν θα περιοριστεί στην προσέλκυση επισκεπτών, αλλά θα επιδιώξει να δημιουργήσει προϋποθέσεις μόνιμης κατοίκησης και να ανακόψει την πληθυσμιακή και οικονομική υποχώρηση του οικισμού.

Παράλληλα, η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και η σύνδεσή του με την αγορά και τη γαστρονομία αναμένεται να ενισχύσουν την τοπική παραγωγή και να διατηρήσουν μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής δαπάνης στην περιοχή.

Τα επόμενα βήματα και το αίτημα προς την ΕΤ.Α.Δ.

Η υλοποίηση του σχεδίου προϋποθέτει την ολοκλήρωση μιας σειράς διοικητικών, τεχνικών και αδειοδοτικών διαδικασιών. Καθώς τα τρία κτήρια είναι διατηρητέα και προστατευόμενα ως νεότερα μνημεία, όλες οι παρεμβάσεις θα πρέπει να εγκριθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, ενώ απαιτούνται οικοδομικές άδειες, δασικές και περιβαλλοντικές εγκρίσεις, καθώς και οι προβλεπόμενες εγκρίσεις για την πυροπροστασία, την προσβασιμότητα και τις επιμέρους χρήσεις.

Παράλληλα, θα πρέπει να διευθετηθούν ζητήματα που αφορούν τον δασικό χαρακτηρισμό, την ακριβή οριοθέτηση και την κτηματολογική ταυτοποίηση του ακινήτου. Το ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι κατά τους πρώτους έξι μήνες θα ολοκληρωθούν οι αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων, ο τεχνικός φάκελος και το αίτημα προς την ΕΤ.Α.Δ. Ακολουθεί περίοδος έως 18 μηνών για την παραχώρηση και την ωρίμανση του έργου, ενώ η φάση αποκατάστασης και υλοποίησης του πρώτου πιλοτικού προγράμματος κατοικίας τοποθετείται μεταξύ του 18ου και του 42ου μήνα.

Μετά τον 42ο μήνα προβλέπεται η έναρξη λειτουργίας και η σταδιακή επέκταση των δραστηριοτήτων. Σε ό,τι αφορά το θεσμικό πλαίσιο, ο Δήμος προτείνει αρχικά τη διενέργεια μη δεσμευτικής διαβούλευσης της αγοράς και την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, ώστε να καταγραφούν οι προθέσεις πιθανών επενδυτών, τα προτεινόμενα σχέδια αξιοποίησης και η χρηματοοικονομική τους επάρκεια.

Στη συνέχεια, μετά την εξασφάλιση της κυριότητας του ακινήτου, θα προχωρήσει η διαδικασία δεσμευτικού διαγωνισμού για τη σύμβαση παραχώρησης, βάσει του προβλεπόμενου θεσμικού πλαισίου. Το αίτημα προς την ΕΤ.Α.Δ. αφορά την παραχώρηση του πρώην Σανατορίου κατά κυριότητα στον δήμο Ρόδου. Εναλλακτικά, ζητείται η έκδοση απόφασης αρχής ή η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας, ώστε να καταστεί δυνατή η προώθηση των διαδικασιών ωρίμανσης και του διαγωνισμού.

Προβλέπεται επίσης ο ορισμός κοινού τεχνικού κλιμακίου και η πραγματοποίηση συνάντησης εργασίας για την εξειδίκευση των όρων και του χρονοδιαγράμματος. Ως δικλείδες ασφαλείας προτείνονται η διατήρηση του κοινωφελούς και στεγαστικού χαρακτήρα του σχεδίου, η απαγόρευση μεταπώλησης ή αλλαγής χρήσης, καθώς και ρήτρα ανάκλησης και επανόδου του ακινήτου στο Δημόσιο σε περίπτωση που δεν υλοποιηθεί ο συμφωνημένος σκοπός εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.

Πηγή:rodiaki.gr

Διαβάστε ακόμη

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης, την εξατομίκευση περιεχομένου και διαφημίσεων και την ανάλυση της επισκεψιμότητάς μας. Δείτε τους ανανεωμένους όρους χρήσης για την προστασία δεδομένων και τα cookies. ΑΠΟΔΟΧΗ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ