Νέα επιβάρυνση στο κόστος τροφοδοσίας της Ρόδου φέρνουν οι αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά ναύλα των φορτηγών, οι οποίες, σύμφωνα με δηλώσεις στη «Ροδιακή» του προέδρου του συλλόγου ιδιοκτητών φορτηγών δημοσίας χρήσης, κ. Κώστα Στυλιανού, κυμαίνονται από 28% έως 30%. Οι μεταφορείς εκφράζουν έντονο προβληματισμό για τη δυνατότητα διαχείρισης αυτών των ανατιμήσεων, προειδοποιώντας ότι μεγάλο μέρος του πρόσθετου κόστους θα μετακυλιστεί αναγκαστικά στην αγορά.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που αφορά τη διακίνηση τροφίμων, εμπορευμάτων και άλλων αγαθών προς το νησί, με συνέπειες που ξεπερνούν τα όρια του μεταφορικού κλάδου. Το αυξημένο κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς προστίθεται στις υπόλοιπες δαπάνες τροφοδοσίας και δημιουργεί νέες πιέσεις στις επιχειρήσεις που παραλαμβάνουν προϊόντα από την ηπειρωτική χώρα.
Ο κ. Στυλιανού περιγράφει περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης των διαφορών από τους επαγγελματίες. Όπως εξηγεί, ακόμη και αν ορισμένοι επιχειρήσουν να συγκρατήσουν τις χρεώσεις προς τους πελάτες τους, το ύψος της αύξησης δεν επιτρέπει να καλύπτουν οι ίδιοι ολόκληρη την επιβάρυνση.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Ρόδο, καθώς οι θαλάσσιες συνδέσεις αποτελούν βασικό κρίκο του εφοδιασμού της. Κάθε ουσιαστική μεταβολή στα ναύλα επηρεάζει το κόστος με το οποίο φθάνουν τα αγαθά στον τόπο κατανάλωσης, δυσκολεύοντας τον προγραμματισμό μεταφορέων, προμηθευτών και τοπικών επιχειρήσεων.
Από τα 1.000 στα 1.300 ευρώ για το ίδιο ναύλο
Ενδεικτικό της επιβάρυνσης είναι το παράδειγμα που παραθέτει ο πρόεδρος του συλλόγου. Ένα ακτοπλοϊκό ναύλο της τάξης των 1.000 ευρώ, με αύξηση 30%, διαμορφώνεται πλέον στα 1.300 ευρώ. Η διαφορά των 300 ευρώ αφορά μόνο τη συγκεκριμένη δαπάνη θαλάσσιας μεταφοράς και πρέπει να συνυπολογιστεί στα υπόλοιπα έξοδα εκτέλεσης του δρομολογίου.
Για μια επιχείρηση που πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενες μεταφορές, η επιβάρυνση δεν εξαντλείται σε μία μεμονωμένη αποστολή. Επαναλαμβάνεται σε κάθε αντίστοιχη μετακίνηση, αυξάνοντας το ποσό που απαιτείται για την εξυπηρέτηση των πελατών της και τη διατήρηση της δραστηριότητάς της.
«Δεν μπορεί να απορροφηθεί τόσο μεγάλο κομμάτι», επισημαίνει ο κ. Στυλιανού, αποτυπώνοντας τη θέση του κλάδου απέναντι στις νέες χρεώσεις. Κατά τον ίδιο, η προσπάθεια συγκράτησης των τιμών έχει όρια, πέρα από τα οποία η μεταφορική επιχείρηση αδυνατεί να αναλάβει τη διαφορά.
Αυτό σημαίνει ότι οι επαγγελματίες καλούνται να επανεξετάσουν τις χρεώσεις τους, ενώ οι πελάτες τους θα πρέπει, με τη σειρά τους, να υπολογίσουν το πρόσθετο κόστος παραλαβής των εμπορευμάτων. Η πίεση μεταφέρεται έτσι από το ακτοπλοϊκό σκέλος της διαδρομής στην ευρύτερη εφοδιαστική αλυσίδα.
Η τελική επίδραση εξαρτάται και από τις δυνατότητες κάθε επιχείρησης να περιορίσει άλλες δαπάνες ή να καλύψει μέρος της διαφοράς από το περιθώριο κέρδους της. Όταν, όμως, η ανατίμηση αφορά μια απαραίτητη υπηρεσία για τη μεταφορά των προϊόντων στο νησί, οι επιλογές προσαρμογής παραμένουν περιορισμένες.
Πώς φθάνει η επιβάρυνση στο ράφι
Η αύξηση έως 30% στα ναύλα των φορτηγών δεν σημαίνει αντίστοιχη ανατίμηση κατά 30% σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στη Ρόδο. Πρόκειται για διαφορετικά μεγέθη, καθώς η θαλάσσια μεταφορά αποτελεί ένα μέρος του συνολικού κόστους ενός αγαθού.
Η συμμετοχή της στην τελική τιμή διαφοροποιείται ανάλογα με το προϊόν, την ποσότητα που μεταφέρεται, τον όγκο που καταλαμβάνει και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι παραδόσεις. Ρόλο παίζει επίσης το ποσοστό της επιβάρυνσης που θα απορροφήσουν ο μεταφορέας, ο προμηθευτής και η επιχείρηση λιανικής.
Ωστόσο, η προειδοποίηση του κ. Στυλιανού είναι σαφής: όταν οι μεταφορικές επιχειρήσεις δεν μπορούν να καλύψουν την αύξηση, αυτή περνά στους πελάτες τους. Από εκεί και πέρα, δημιουργούνται προϋποθέσεις για αναπροσαρμογές στις τιμές πώλησης, ανάλογα με τα οικονομικά περιθώρια κάθε επαγγελματία.
Για τα νοικοκυριά, το κρίσιμο είναι πόσο από αυτό το κόστος θα καταλήξει στο καθημερινό τους καλάθι. Για τις επιχειρήσεις, το δίλημμα αφορά τη διατήρηση ανταγωνιστικών τιμών, την ώρα που η παραλαβή των απαραίτητων εμπορευμάτων γίνεται ακριβότερη.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο τομέα. Τρόφιμα, είδη καθημερινής χρήσης, υλικά και προμήθειες επαγγελματικής δραστηριότητας φθάνουν στο νησί μέσω μιας αλυσίδας μεταφοράς, στην οποία το ακτοπλοϊκό κόστος έχει καθοριστική θέση. Γι’ αυτό και οι εξελίξεις στα ναύλα αφορούν συνολικά τη λειτουργία της τοπικής αγοράς.
Ανησυχία για τον χειμώνα και αίτημα παρέμβασης
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος του συλλόγου στη χρονική συγκυρία των αυξήσεων. Όπως τονίζει, αυτές έρχονται μέσα στον χειμώνα, μετά την ολοκλήρωση της τουριστικής περιόδου, όταν η κίνηση περιορίζεται και ο όγκος εργασιών υποχωρεί.
Η χαμηλότερη ζήτηση δυσκολεύει τη διαχείριση μιας τόσο μεγάλης ανατίμησης, καθώς οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν τον προγραμματισμό τους σε διαφορετικά δεδομένα. Παράλληλα, ο ίδιος εκφράζει προβληματισμό για το πώς θα διαμορφωθούν οι χρεώσεις κατά την επόμενη τουριστική σεζόν.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρει, ως αιτιολογία για τις αναπροσαρμογές προβάλλονται οι πολεμικές εξελίξεις και η κατάσταση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Ο κ. Στυλιανού αμφισβητεί ότι οι αναφορές αυτές δικαιολογούν το ύψος των αυξήσεων και θεωρεί αναγκαία την παρέμβαση των αρμοδίων.
Στο πλαίσιο αυτό, επικαλείται δέσμευση που, όπως αναφέρει, είχε αναλάβει ο πρωθυπουργός από τη Ρόδο για το ζήτημα των μεταφορών. Ζητά κινητοποίηση σε κυβερνητικό επίπεδο, αλλά και συντονισμό με την περιφέρεια και τα επιμελητήρια, ώστε το πρόβλημα να αντιμετωπιστεί συνολικά.
Όπως δήλωσε, επρόκειτο να συζητήσει με συναδέλφους του μέσω τηλεδιάσκεψης, προκειμένου να εξεταστούν οι επόμενες κινήσεις. Το βασικό αίτημα που προκύπτει από τις δηλώσεις του είναι να περιοριστεί η επιβάρυνση προτού ενσωματωθεί στις χρεώσεις της αγοράς.
Για τη Ρόδο, η εξέλιξη αυτή επαναφέρει το ζήτημα του κόστους της νησιωτικότητας στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα. Η ανησυχία των μεταφορέων αφορά τόσο τη βιωσιμότητα των δικών τους επιχειρήσεων όσο και τις συνέπειες για όσους εξαρτώνται από την τακτική και οικονομικά προσιτή τροφοδοσία του νησιού.