Γράφουν οι Χρήστος Γιαννούτσος και Γιάννης Σταυλάς*
Το ζήτημα της ηχορύπανσης που προκαλείται από τη λειτουργία του Διεθνούς Αερολιμένα Ρόδου «Διαγόρας» αποτελεί διαχρονική πηγή επιβάρυνσης για τους κατοίκους του Παραδεισίου και της Κρεμαστής, οι οποίοι έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις επιπτώσεις της αυξανόμενης αεροπορικής δραστηριότητας. Παρότι η τοπική κοινωνία αναγνωρίζει τον καθοριστικό ρόλο του αεροδρομίου για την οικονομία του νησιού, η ανοχή των κατοίκων φαίνεται να έχει εξαντληθεί, καθώς η ποιότητα ζωής τους υποβαθμίζεται σταθερά λόγω του θορύβου.
Ωστόσο, το πρόβλημα λαμβάνει χαρακτηριστικά θεσμικού και νομικού αδιεξόδου, εξαιτίας του Κανονισμού (ΕΕ) 598/2014, ο οποίος προβλέπει την εφαρμογή μέτρων ηχοπροστασίας μόνο για αερολιμένες με περισσότερες από 50.000 κινήσεις ετησίως. Στην περίπτωση του «Διαγόρα», όπου καταγράφηκαν 48.482 κινήσεις το 2025 (αύξηση 3,8% σε σχέση με το 2024), δεν πληρούται τυπικά το συγκεκριμένο όριο, αφήνοντας τους κατοίκους εκτός θεσμικού πλαισίου προστασίας. Παρ’ όλα αυτά, η ετήσια εικόνα δεν αποτυπώνει την πραγματική επιβάρυνση της θερινής περιόδου: από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο καταγράφονται σχεδόν 7.000 κινήσεις μηνιαίως, γεγονός που αντιστοιχεί σε έναν θεωρητικό ετήσιο φόρτο της τάξης των 82.000 κινήσεων, αναδεικνύοντας την έντονη εποχικότητα που δεν λαμβάνεται υπόψη από το ισχύον πλαίσιο.
Παράλληλα, την ώρα που ενισχύεται η ευαισθητοποίηση γύρω από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των αερομεταφορών, καταγράφονται αντιφάσεις στις σύγχρονες επιχειρησιακές πρακτικές του αερολιμένα. Παρότι η τεχνολογική πρόοδος προσφέρει εργαλεία όπως οι διαδικασίες δορυφορικής πλοήγησης (PBN), παρατηρείται περιορισμένη αξιοποίησή τους με γνώμονα την περιβαλλοντική προστασία. Αντίστοιχα, και η πρόσφατη εγκατάσταση του Συστήματος Ενόργανων Προσγειώσεων (ILS), αν και τεχνικά ικανή να συμβάλει στη βελτιστοποίηση των διαδρομών πτήσης και στη μείωση του θορύβου και των εκπομπών πάνω από κατοικημένες περιοχές, δεν φαίνεται να συνοδεύεται από στρατηγική που να αξιοποιεί πλήρως αυτές τις δυνατότητες. Η έλλειψη ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού που να συνδυάζει επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και περιβαλλοντικό σεβασμό εντείνει την κοινωνική ανησυχία.
Υπό το πρίσμα αυτό, η ανάγκη για ουσιαστικές παρεμβάσεις καθίσταται επιτακτική. Η Πολιτεία καλείται να εξετάσει, αξιοποιώντας εργαλεία τεχνικής συστημάτων και ανάλυσης κόστους–οφέλους, εναλλακτικά σενάρια όπως την επέκταση του αεροδρομίου με δεύτερο παράλληλο διάδρομο προς τη θάλασσα, τη μετεγκατάστασή του στην περιοχή της Ψίνθου ή τη δημιουργία δεύτερου αερολιμένα στη Νότια Ρόδο.
Η αναζήτηση ισορροπίας μεταξύ του τουριστικού οφέλους και του δικαιώματος των κατοίκων σε ένα βιώσιμο περιβάλλον δεν μπορεί να παρατείνεται επ’ αόριστον. Ο δημόσιος διάλογος για το μέλλον των αεροπορικών υποδομών της Ρόδου οφείλει να ενταθεί, με προτεραιότητα τον σεβασμό στην ποιότητα ζωής των κατοίκων που ζουν δίπλα στον «Διαγόρα», διασφαλίζοντας ότι η αναπτυξιακή πορεία του νησιού δεν θα προχωρά εις βάρος θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων.
*Ο Χρήστος Γιαννούτσος είναι επαγγελματίας μεταφραστής με έδρα τη Ρόδο, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Μεταφραστών Πτυχιούχων Ιονίου Πανεπιστημίου (ΠΕΕΜΠΙΠ), υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου και μέλος της Γραμματείας του Τομέα Νησιωτικής Πολιτικής του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ.
Ο Γιάννης Σταυλάς είναι αεροναυπηγός μηχανικός, μέλος του Τομέα Μεταφορών του ΠΑΣΟΚ, πρόεδρος του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου, πρώην ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας και χειριστής ιδιωτικών αεροσκαφών.