Σε τροχιά ταχείας ωρίμανσης βρίσκονται από τον ΑΔΜΗΕ και τα τρία πρότζεκτ που θα χρηματοδοτηθούν από την εν εξελίξει ΑΜΚ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Έτσι, στόχος είναι η συμβασιοποίηση του συνόλου των έργων για τις νησιωτικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορείου Αιγαίου.
Παράλληλα, προχωρά και η προετοιμασία για την υλοποίηση της δεύτερης διαδύνδεσης Ελλάδα – Ιταλία. Την ίδια στιγμή, σε σημείο καμπής βρίσκεται το Great Sea Interconnector, αφού εντός Ιουνίου θα κατατεθεί στην ΕΤΕπ το αίτημα χρηματοδότησης 1 δισ. Ευρώ, με απάντηση της τράπεζας να αναμένεται προς το τέλος του έτους.
Όπως ανέφερε ο Αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ, Γιάννης Μάργαρης, για τη διασύνδεση των νησιών του Βόρειου Αιγαίου, οι συμβάσεις για τα καλωδιακά τμήματα εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) βρίσκονται ήδη σε στάδιο υπογραφής. Υπενθυμίζεται πως τα έργα αυτά έχουν επιμεριστεί σε δύο slots, για κάθε ένα από τα οποία έχει ανακηρυχθεί ανάδοχος.
Το Κόρινθος – Κως και οι σταθμοί μετατροπής
Έτσι, η Fulgor θα κατασκευάσει τα Θράκη–Λήμνος, Κως–Ρόδος, Λέσβος–Λήμνος, Λέσβος–Χίος. Επίσης, η Prysmian θα υλοποιήσει τα Ρόδος–Κάρπαθος, Αλιβέρι (GIS)–Σκύρος, Σάμος–Κως, Σκύρος-Λέσβος, Χίος-Σάμος, Αίγινα–Μέγαρα και Κεφαλονιά-Κυλλήνη. Το επόμενο βήμα είναι οι 11 υποσταθμοί που θα εγκατασταθούν στα νησιά, για την υλοποίηση των οποίων ο ΑΔΜΗΕ θα λάβει τις επόμενες ημέρες προσφορές.
Επίσης, ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται σε φάση αξιολόγησης των προσφορών για το καλωδιακό τμήμα της διασύνδεσης συνεχούς ρεύματος (HVDC) Κόρινθος – Κως. Την ίδια ώρα, σε λίγες ημέρες αναμένονται οι προσφορές πρώτης φάσης και για τους δύο σταθμούς μετατροπής – στην Κόρινθο και στην Κω αντίστοιχα.
Σύμφωνα με τον κ. Μάργαρη, άμεσα αναμένεται η περιβαλλοντική αδειοδότηση των παραπάνω έργων. Θα συμβασιοποηθούν όλα εντός του 2026, ώστε αμέσως μετά να ξεκινήσει η φάση υλοποίησης.
Το δεύτερο καλώδιο Ελλάδα – Ιταλία
Για τη δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδα – Ιταλία, ο Αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ υπογράμμισε πως ο Διαχειριστής αξιολογεί από κοινού με την ιταλική TERNA τις προσφορές για τις έρευνες βυθού. Πρόκειται να ξεκινήσουν το επόμενο διάστημα και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν στο τέλος 2027 με αρχές 2028.
Παράλληλα, οι δύο Διαχειριστές επεξεργάζονται τις τεχνικές προδιαγραφές για τα υποθαλάσσια καλώδια και τους σταθμούς μετατροπής, ενώ κάθε ένας ωριμάζει τα έργα που απαιτούνται στο ηλεκτρικό του σύστημα, για τη λειτουργία της νέας διασύνδεσης. Κοινές επιτροπές «τρέχουν» παράλληλα τα τεχνικά, ρυθμιστικά και αδειοδοτικά θέματα του έργου, το οποίο προχωρά εντός χρονοδιαγράμματος. Επομένως, παραμένει ως στόχος ολοκλήρωσης το 2033, όπως έχουν ήδη ενημερωθεί οι επενδυτές.
Στο τέλος του έτους η απάντηση ΕΤΕπ για το GSI
Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, ως project promoter του Great Sea Interconnector (GSI), ο Διαχειριστής θα καταθέσει εντός Ιουνίου το αίτημα χρηματοδότησης του έργου στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, στο πλαίσιο της σχετικής συμφωνίας Ελλάδας και Κύπρου.
Το αίτημα θα αφορά δανεισμό μέχρι 1 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό «μεταφράζεται» στο 50% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου, που ανέρχεται στα 1,9 δισ. ευρώ περίπου.
Οι εκτιμήσεις «τοποθετούν» την απάντηση της Τράπεζας προς το τέλος του έτους. Εξάλλου, όπως τόνισε ο κ. Μανουσάκης, το GSI δεν είναι άγνωστο στην ΕΤΕπ, επομένως η αξιολόγηση του αιτήματος αναμένεται να ολοκληρωθεί σε λίγους μήνες. Αξίζει να σημειωθεί πως ο ίδιος δήλωσε πως είναι επί της ουσίας προεξοφλημένη η θετική απάντηση.
Σε αυτή την περίπτωση, το επόμενο βήμα θα είναι η εκκίνηση ανάκτησης δαπανών και από την κυπριακή πλευρά. Τότε θα ξεκλειδώσει η συνέχεια των ερευνών βυθού για τη χάραξη του καλωδίου. υπενθυμίζεται πως εκκρεμεί το 40% περίπου των μελετών σε διεθνή ύδατα ανοικτά της Κάσου. Οι έρευνες διακόπηκαν το καλοκαίρι του 2024, λόγω παρενοχλήσεων της Τουρκίας, η οποία εγείρει παράνομες αξιώσεις στη βάση του Τουρκολυβικού μνημονίου.
Στο κάδρο και άλλες διεθνείς διασυνδέσεις
Ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει ανοικτός στη συμμετοχή και άλλων επενδυτών στο μετοχικό σχήμα του GSI, πέραν της κυπριακής δημοκρατίας. Την ίδια στιγμή, εκτός του άμεσου επενδυτικού πλάνου, αλλά εντός του στρατηγικού ορίζοντα του ΑΔΜΗΕ, βρίσκονται δύο ακόμα διασυνδέσεις.
Πρώτον, το GREGY (Ελλάδα – Αίγυπτος), για το οποίο ο Διαχειριστής έχει υπογράψει MoU με τον Όμιλο Κοπελούζου που το προωθεί, στην προοπτική εισόδου στο πρότζεκτ. Έτερο πρότζεκτ είναι η διασύνδεση Ελλάδα – Σαουδική Αραβία, για την οποία ολοκληρώνεται το πρώτο feasibility study σε συνεργασία με τη National Grid της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με τον κ. Μανουσάκη, τα έργα αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται στο guidance για την ΑΜΚ, καθώς δεν εντάσσονται στις κεφαλαιακές ανάγκες που αυτή καλύπτει. Πρόκειται για ανώριμα πρότζεκτ, στα οποία ο ΑΔΜΗΕ δεν θα έχει πλειοψηφικό μερίδιο.