Η νύχτα της μεγάλης ταπείνωσης του Ντόναλντ Τραμπ – Οι πέντε λόγοι για την οδυνηρή ήττα

12

Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε στην είδηση της σαρωτική ήττας των Ρεπουμπλικάνων με μια ανάρτηση στο Truth Social από εκείνες τις γνωστές:  «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει ΜΕ ΚΑΘΑΡΗ ΙΣΧΥ!».

Και μπορεί να μην είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που ηττάται σε ενδιάμεσες εκλογές, αλλά σύμφωνα με την ανάλυση των Financial Times, η περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να χαρακτηριστεί μόνο με μια λέξη: «ταπείνωση». Οι Αμερικανοί απέρριψαν τον ίδιο, τους συμμάχους του και όλη την ατζέντα της δεύτερης θητείας του. Απόδειξη, οι σκληρές ήττες σε βαθιά συντηρητικά μέρη της νότιας και αγροτικής Αμερικής όπου οι Ρεπουμπλικάνοι φαινόταν αήττητοι και κραταιοί.

Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, ο Ντόναλντ Τραμπ, που από μεγιστάνας των ακινήτων που έγινε πρόεδρος και κυριαρχεί στην αμερικανική πολιτική σκηνή για περισσότερο από μια δεκαετία, φάνηκε να έχει χάσει την επαφή με το εκλογικό σώμα, υφιστάμενος μια ήττα ευρύτερη και βαθύτερη ακόμη και από εκείνες του 2018 και του 2020.

«Λουτρό αίματος…»

Τα σχόλια φίλων και εχθρών του Ντόναλντ γίνονται όλο και πιο σκληρά όσο ανακοινώνονταν αποτελέσματα.

• Μπράιαν Λάνζα, πρώην βοηθός του Τραμπ: «Βάναυση νύχτα!!».
• Μπράιαν Μπόιλ, Δημοκρατικός από τη Φιλαδέλφεια: «Δεν έχω ξαναδεί νύχτα σαν κι αυτή. Κανένας πρόεδρος δεν έχει αποκηρύξει τόσο πλήρως στη ζωή μου».
• Όσο για τον συντηρητικό σχολιαστή, Έρικ Έρικσον, το αποτέλεσμα ήταν: «Λουτρό αίματος. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα πει ότι είναι μόνο το Ιράν και οι τιμές του φυσικού αερίου. Είναι αυτό. Αλλά πολύ περισσότερο από αυτό». Και άρχισε να απαριθμεί: διαφθορά, ανικανότητα, το να συμπεριφέρεται καλά με τη Ρωσία, υπερβολικά επιθετικές απελάσεις, υπερβολική ανακαίνιση της αίθουσας χορού του Λευκού Οίκου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, που περιόδευσε σε πολλές «ευάλωτες» για τους Ρεπουμπικάνους πολιτείες, φαίνεται ότι τελικά επιδείνωσε την κατάσταση. Διότι απέτυχε να επικεντρωθεί στις ανησυχίες για το κόστος ζωής που ενέπνευσαν τους περισσότερους ψηφοφόρους. Αντίθετα παρέκκλινε σε ζητήματα όπως τα νέα οικοδομικά έργα στην Ουάσιγκτον, η φυσική εμφάνιση και τα σώματα των υποψηφίων που προτιμούσε.

 

Ο Ντόναλντ Τραμπ πρόδωσε τις υποσχέσεις του

Ο Ντόναλντ Τραμπ και οι σύμμαχοί του φάνηκαν να έχουν ξεχάσει πώς κέρδισαν ξανά τον Λευκό Οίκο και τον πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου το 2024. Κυρίως την υπόσχεση να καταπολεμήσει την ακρίβεια, για την οποία κατηγορούσε τον Τζο Μπάιντεν.

«Αγοράζω ακριβώς το ίδιο πράγμα. Τρώμε ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που τρώγαμε», δήλωσε στους Financial Times η Άμπιγκεϊλ Ρόρικ, βοηθός δικηγόρου με έδρα το Ντε Μόιν της Αϊόβα. «Είναι απλώς η τιμή. Και, σε ένα συγκεκριμένο σημείο, δεν έχει σημασία πόσο προϋπολογισμό έχει κάποιος». «Κάθε μήνα, κοστίζει περισσότερο η ζωή», είπε ο σύζυγός της, Τζεφ Ρόρικ, που εργάζεται για έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό. «Δηλαδή, πόσο άσχημα πρέπει να γίνουν τα πράγματα; Ποια είναι η γραμμή;»

Αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ και άλλα στελέχη της κυβέρνησης επέμεναν ότι οι ΗΠΑ διανύουν μια οικονομικά «χρυσή εποχή».

 

Οι πέντε λόγοι της ταπεινωτικής ήττας

Όλα τα παραπάνω οδήγησαν σε τεράστια πτώση της δημοφιλίας του και σε οργή των ψηφοφόρων, που μόλις πριν από δύο χρόνια τον αποθέωναν.

Πέντε από τους λόγους για τους οποίους οι Ρεπουμπλικάνοι έχασαν τόσες πολλές έδρες, σε Γερουσία και Βουλή είναι οι εξής, κατά το BBC.

1. Εκτίναξη του κόστους ζωής

Από τη μία άκρη της χώρας έως την άλλη, οι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ έρχονται αντιμέτωποι με την εκτίναξη του κόστους των βασικών αγαθών. «Οι τιμές στα καύσιμα, στα τρόφιμα… όλα ανεβαίνουν», δήλωσε στο BBC ψηφοφόρος από τη Βόρεια Καρολίνα. Γι’ αυτό επέλεξε τους Δημοκρατικούς αντί για τους Ρεπουμπλικάνους, αλλάζοντας την ψήφο της.

Ο πληθωρισμός αυξήθηκε σε ετήσια βάση 3,7% τον Σεπτέμβριο, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας. Οι μέσες τιμές λιανικής πώλησης ντίζελ στις ΗΠΑ, στις αρχές Οκτωβρίου, πλησίαζαν το ρεκόρ των 6,52 δολαρίων ανά γαλόνι.

Σχεδόν οκτώ στους 10 ψηφοφόρους (79%) δήλωσαν ότι ο πληθωρισμός προκάλεσε στους ίδιους και τις οικογένειές τους σοβαρές ή μέτριες δυσκολίες κατά το περασμένο έτος, σύμφωνα με στοιχεία από δημοσκοπήσεις.

Και περισσότεροι από έξι στους 10 ερωτηθέντες επέρριψαν την ευθύνη στον Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι υψηλότερες από το συνηθισμένο τιμές οφείλονταν στις πολιτικές του.

«Ο πρόεδρος Τραμπ υποσχέθηκε ότι θα τερμάτιζε τον πληθωρισμό από την πρώτη κιόλας μέρα», ανέφερε στους Financial Times ο Μάικλ Στρέιν, διευθυντής μελετών οικονομικής πολιτικής στο American Enterprise Institute, μια συντηρητική δεξαμενή σκέψης. «Όμως, αντί να προωθήσει μια ατζέντα που θα καθιστούσε τα αγαθά πιο προσιτά, ο πρόεδρος ξεκίνησε έναν εμπορικό πόλεμο που οδήγησε σε αύξηση των τιμών. Και στη συνέχεια, υποβάθμισε τις ανησυχίες των ψηφοφόρων σχετικά με το κόστος ζωής».

2. Ο πόλεμος με το Ιράν

Ένας βασικός παράγοντας για την εκτίναξη των τιμών υπήρξε ο πόλεμος με το Ιράν. Οι τιμές των καυσίμων εκτοξεύτηκαν όταν η Τεχεράνη, ως αντίποινα, έκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ, «στραγγαλίζοντας» μια ζωτικής σημασίας αρτηρία για τη διακίνηση του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Έκτοτε, οι Αμερικανοί ψηφοφόροι πληρώνουν το τίμημα στα πρατήρια καυσίμων.

Και αν ο πόλεμος αποδείχθηκε εξαιρετικά μη δημοφιλής στους περισσότερους Αμερικανούς, για τους Ρεπουμπλικάνους του κινήματος MAGA ήταν και αθέτηση της υπόσχεσης που είχε δώσει ο Τραμπ στο πλαίσιο της ατζέντας του «Η Αμερική Πρώτα» (America First). Ότι δηλαδή δεν θα υπάρξουν άλλοι πόλεμοι. Περίπου έξι στους 10 (63%) από τους ερωτηθέντες σε δημοσκόπηση μεταξύ των ψηφοφόρων δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ έλαβαν λανθασμένη απόφαση αναλαμβάνοντας στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.

Τα τρία τέταρτα των ψηφοφόρων (74%) ανέφεραν ότι η σύγκρουση αποτέλεσε καθοριστικό ή σημαντικό παράγοντα για την ψήφο τους στις εκλογές για το Κογκρέσο.

3. Συνεκτικό μήνυμα από τους Δημοκρατικούς

Η έκταση και το εύρος αυτού του «κύματος» των Δημοκρατικών κατέστησαν δυνατά χάρη σε ορισμένους ισχυρούς υποψηφίους, οι οποίοι εξέπεμπαν αυθεντικότητα, ιδιαίτερα στις παραδοσιακές προπύργια των Ρεπουμπλικανών.

Οι υποψήφιοι αυτοί παρέμειναν πιστοί σε ένα συγκροτημένο μήνυμα, εστιάζοντας στο κόστος ζωής και την πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.

Ο πρώην εκπαιδευτικός Τζέιμς Ταλαρίκο και ο πάστορας Άνταμ Χάμιλτον μίλησαν επίσης για την πίστη τους, και βρήκαν απήχηση στο Τέξας και το Κάνσας, αντίστοιχα.

Στη Νότια Καρολίνα, η Δημοκρατική Άνι Άντριους πέτυχε μια αναπάντεχη νίκη. Ως πρώην παιδίατρος, έδωσε έμφαση στην οικονομική προσιτότητα της υγειονομικής περίθαλψης. Στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ πολλοί θεωρούν ότι το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει.

Ενώ ο γιατρός Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ επικράτησε στο Μίσιγκαν με κεντρικό σύνθημα την απομάκρυνση του «χρήματος από την πολιτική» και την επιστροφή του «χρήματος στην τσέπη των πολιτών».

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ επανεξελέγη στην Τζόρτζια, αναδεικνύοντας το κόστος ζωής και τη διαφθορά ως κεντρικά ζητήματα της εκστρατείας του.

4. Η έλλειψη δημοφιλίας του Ντόναλντ Τραμπ

Δύο από τα ζητήματα που προκαλούσαν τη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στους ψηφοφόρους –η ραγδαία άνοδος των τιμών και ο πόλεμος στο Ιράν– συνδέονταν άμεσα με τον πρόεδρο.

Τα ποσοστά αποδοχής του Ντόναλντ Τραμπ είχαν υποχωρήσει ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων. Τώρα, οργισμένοι Ρεπουμπλικάνοι επιρρίπτουν στον Ντόναλντ Τραμπ την ευθύνη για την ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές. Και πολλοί πλέον θεωρούν το εκλογικό αποτέλεσμα ένδειξη ότι η λάμψη που περιβάλλει το «όνομα» Τραμπ ίσως αρχίζει να ξεθωριάζει.

Αλλά όταν οι Αμερικανοί επιθυμούσαν ο πρόεδρός τους να εστιάσει περισσότερο στις ανησυχίες τους, εκείνος μιλούσε για κατασκευαστικά έργα στην Ουάσιγκτον. Όπως η περίφημη λίμνη στο Μνημείο Λίνκολν.

Επιπλέον, όπως σημειώνουν και οι FT, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέπεσε επίσης σε σφάλματα κατά την επιλογή υποψηφίων για τις ενδιάμεσες εκλογές. Αξιοποίησε την τεράστια επιρροή του στο κόμμα για να στηρίξει, στις εσωκομματικές διαδικασίες, πρόσωπα που ήταν περισσότερο πιστά στον ίδιο παρά ικανά να διεκδικήσουν με αξιώσεις τη νίκη στις γενικές εκλογές.

5. Νέα μετατόπιση στους Ισπανόφωνους και μαύρους ψηφοφόρους

Πριν από δύο χρόνια, η στροφή ορισμένων Ισπανόφωνων και μαύρων ψηφοφόρων προς τους Ρεπουμπλικάνους βοήθησε τον Τραμπ να εξασφαλίσει μια καθοριστική νίκη. Αυτή η τάση φαίνεται να έχει αντιστραφεί στις ενδιάμεσες αυτές εκλογές. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν και τις τρεις έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις εκλογικές περιφέρειες κατά μήκος των συνόρων Τέξας-Μεξικού, όπου ο πληθυσμός αποτελείται κατά συντριπτική πλειοψηφία από Ισπανόφωνους.

Σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, στις κομητείες όπου οι Ισπανόφωνοι αποτελούν την πλειοψηφία, η στάση απέναντι στους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους για τη Γερουσία μετατοπίστηκε κατά περισσότερες από 22 ποσοστιαίες μονάδες, σε σύγκριση με τις προεδρικές εκλογές του 2024.

Αιρία, η δυσαρέσκεια για τον τρόπο επιβολής της μεταναστευτικής πολιτικής, καθώς η πλειοψηφία (56%) των Αμερικανών δηλώνει ότι έχει αρνητική γνώμη για την υπηρεσία ICE, σύμφωνα με το Pew Research Center.

Οι κομητείες όπου οι μαύροι αποτελούν την πλειοψηφία κινήθηκαν επίσης σημαντικά υπέρ των Δημοκρατικών υποψηφίων στις εκλογές για τη Γερουσία.

Ο Ντόναλντ Τραμο και η μία αποτυχία μετά την άλλη

Μέσα σε όλα αυτά, απέτυχαν και οι προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να παρουσιάσει την αντιπολίτευση ως «σοσιαλιστές» που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της άκρας αριστεράς. Αυτή την τακτική επιστράτευσε και στην εκλογική αναμέτρηση για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, όπου υποψήφιος ήταν ο προοδευτικός Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ.

«Είναι απλώς δράμα, και το δράμα πουλάει», σχολίασε στους FT ο Τόμι Χάρις, ψηφοφόρος από το Ντιτρόιτ, αναφερόμενος στις σφοδρές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της εκλογικής αναμέτρησης στο Μίσιγκαν. «Θέλω να δω τι θα κάνει», είπε αναφερόμενος στον Ελ-Σαγέντ.

Στον Λευκό Οίκο, το βράδυ της Τρίτης, αξιωματούχοι προσπάθησαν να εκπέμψουν αποφασιστικότητα. Υποστήριζαν ότι, χωρίς τον Ντόναλντ Τραμπ, το αποτέλεσμα για τους Ρεπουμπλικάνους θα ήταν ακόμη χειρότερο.

«Ο Πρόεδρος Τραμπ έκανε καλύτερη δουλειά στην προώθηση πολλών υποψηφίων που βρίσκονταν στο ψηφοδέλτιο, απ’ ό,τι έκαναν οι ίδιοι οι υποψήφιοι», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Ισχυρίστηκε ότι οι ψηφοφόροι που απέρριψαν το κόμμα θα νιώσουν «μετάνοια» όταν τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν και πέσουν οι τιμές.

«Ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα σήμερα, η αποφασιστικότητα του Προέδρου Τραμπ να σταματήσει τη ριζοσπαστική Αριστερά θα γίνει ακόμα πιο ισχυρή. Ετοιμαστείτε για τα χειρότερα», πρόσθεσε.

Αλλά οι ψηφοφόροι δεν πείθονται. «Πρόκειται για απόρριψη του Τραμπισμού», δήλωσε στους FT ο Ντέιβιντ Ρίγκλεϊ, ειδικός στον κατασκευαστικό κλάδο από την Πενσυλβάνια. Στήριξε τον νικητή Δημοκρατικό υποψήφιο σε μια αμφίρροπη εκλογική περιφέρεια της Κοιλάδας Λιχάι.

«Ο Τραμπ είναι ένα πρόσωπο που προκαλεί μίσος. Λειτούργησε εξαιρετικά διχαστικά. Και επί των ημερών του υπήρξε περισσότερη διαφθορά από όση έχει γνωρίσει ποτέ αυτή η χώρα», ανέφερε.