Τα ήρεμα νερά στα ελληνοτουρκικά και η ακινησία, οι ευκαιρίες που δεν πρέπει να χαθούν και η συγκυρία της προεκλογικής περιόδου.
Πού βρισκόμαστε στα ελληνοτουρκικά; Υπάρχει ένταση; Παραμένει σε ισχύ η Διακήρυξη των Αθηνών; Τα ερωτήματα παραμένουν και ανάλογα με τον συνομιλητή, αλλάζει και η απάντηση. Εάν ωστόσο τα ελληνοτουρκικά απομονωθούν από τις πολιτικές εξελίξεις και τις ενίοτε σκοπιμότητες οι απαντήσεις είναι πιο συγκεκριμένες.
Ακαδημαϊκοί και διπλωμάτες που παρακολουθούν τις εξελίξεις μιλώντας στο in εκτιμούν ότι τα ελληνοτουρκικά αυτή την περίοδο έχουν μπει σε φάση αναμονής.
Όπως λένε το κρίσιμο σημείο για εξελίξεις θα είναι οι κινήσεις της Chevron νότια και δυτικά της Κρήτης.
Τότε θεωρούν ότι θα φανεί αν η Άγκυρα έχει διάθεση να αντιδράσει, με ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό.
Οι navtex
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν στο in ότι οι navtex και οι όποιες δηλώσεις είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα και δεν συνιστούν ένταση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση. Και δεν χαλάνε σε καμία περίπτωση το κλίμα.
Σημειώνουν δε ότι δεν είναι τυχαίο πως στο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό η Ελλάδα περιέγραψε ναι μεν τα απώτατα όρια της δυνητικής υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής της Ζώνης, ωστόσο όσον αφορά τα χωρικά ύδατα, παρέμεινε στα 6 ναυτικά μίλια.
Θεωρούν δε ότι αυτό ίσως και να ήταν ένα ζήτημα σιωπηρής συμφωνίας Αθήνας και Άγκυρας στο τι μπορούν να αντέξουν οι δύο πλευρές ώστε να μην υπάρξει ένταση.
Καλώδιο, θαλάσσια πάρκα και ελληνοτυρκικά
Όσον αφορά τα θαλάσσια πάρκα, ακαδημαϊκοί θεωρούν ότι ενοχλούν την Τουρκία, γιατί δεν επιτρέπεται η αλιεία, ούτε όμως και η διέλευση πλοίων και σαφώς απαγορεύνται οι έρευνες. Άρα αποκλείονται τα παιχνίδια των προκλήσεων, ακόμα και της αβλαβούς διέλευσης πολεμικών πλοίων. Με το ζήτημα να μην έχει τεθεί σε αυτή τη βάση πάντως από την Άγκυρα.
Την ίδια στιγμή το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό στη διαχείριση και στις δύο πλευρές. Και ο προβληματισμός είναι ότι όπου απλώνεις καλώδιο πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ενδεχόμενες έρευνες του άλλου παράκτιου κράτους. Αυτό όπως σημειώνουν στο in ακαδημαϊκές πηγές δεν σημαίνει ότι πρέπει να ζητήσεις άδεια, ωστόσο θα πρέπει να τον ενημερώσεις και αυτό όπως επισημαίνουν «δεν είναι κακό».
Χωρικά ύδατα
Ακαδημαϊκοί που ασχολούνται με το διεθνές δίκαιο τονίζουν ότι για την Τουρκία βασικό ζήτημα αποτελεί το εύρος των χωρικών υδάτων και θεωρούν τις δηλώσεις Φιντάν, περί ευελιξίας όσον αφορά μία συμφωνία για το Αιγαίο ως «ευκαιρία», η οποία δεν θα πρέπει να χαθεί.
Αυτός άλλωστε ήταν ο άξονας και στους χάρτες που δημιουργήθηκαν στο παρελθόν, όταν το 2004 Ελλάδα και Τουρκία έφτασαν πολύ κοντά σε λύση. Σημειώνουν δε ότι η αιγιαλίτιδα ζώνη μπορεί να αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα, ωστόσο αν δεν λύσεις αυτό δεν μπορείς να προχωρήσεις σε υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονοική Ζώνη. Υπενθυμίζουν ακόμα πως αν οι κυβερνήσεις είχαν βρει το θάρρος για έναν ρεαλιστικό συμβιβασμό το 2004, η Ελλάδα θα είχε λύσει το πρόβλημα της με την Τουρκία σήμερα.
Σημειώνουν ωστόσο πως είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο μία κυβέρνηση που βαδίζει σε εκλογές να πάρει την παραμικρή πρωτοβουλία για λύσεις, ίδιως όταν το απέφυγε στην αρχή.
Σχολιάζοντας τις δηλώσεις Μητσοτάκη για το SAFE, το βέτο στη συμμετοχή της Τουρκίας και αν θα μπορούσαν να αποτελέσουν αφορμή για ένα νέο γύρο αντιδηλώσεις και από την απέναντι πλευρά που θα μπορούσαν να ταράξουν τα «ήρεμα νερά», ακαδημαϊκοί εκτιμούν ότι είναι μία πιθανότητα ισχυρή. Σημειώνουν ωστόσο ότι προφανώς εί του παρόντος λειτουργούν οι δίαυλοι επικοινωνίας.
Η πολυμερής
Ακαδημαϊκοί και διπλωμάτες εξακολουθούν να βλέπουν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό την πρόταση Μητσοτάκη για πολυμερή με τη συμμετοχή Αιγύπτου, Τουρκίας, Λιβύης και Κύπρου. Σημειώνουν κατ’ αρχήν ότι δεν μπορεί να γίνει γιατί η Τουρκία θα θέσει ζήτημα ισότιμης συμμετοχής. Υπενθυμίζουν ακόμα την διπλωματική τακτική της Άγκυρας να μετατρέπει τις πρωτοβουλίες σε βήματα υπέρ της και τονίζουν ότι θα μπορούσε να χάσει πολλά η Αθήνα εάν η Τουρκία επιχειρήσει να προωθήσει το σχέδιο με στόχο να κυριαρχήσει στην συνδιάσκεψη, φέρνοντας την Ελλάδα σε δεινή θέση. Και τελικά από εκεί που θα πήγαινε να κερδίσει να βρεθεί σε μία θέση που να αγωνίζεται να μην χάσει πράγματα.
Με την κυρίαρχη αίσθηση να είναι πως το Μαξίμου έκανε την πρόταση εκ του ασφαλούς, θεωρώντας δεδομένο ότι δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Σε κάθε περίπτωση διπλωμάτες και ακαδημαϊκοί τονίζουν στο in πως είναι εξαιρετικά δύσκολο σε αυτή τη φάση οποιοδήποτε βήμα προς τα εμπρός για την κυβέρνηση στα ελληνοτουρκικά. Και ιδιαίτερα με την ΝΔ να προσπαθεί να διαχειριστεί μία εκ δεξιών απειλή.
Σημειώνουν πως αυτή τη στιγμή υπάρχει πλήρης ακινησία και πως για να φανεί αν θα υπάρξουν αντιδράσεις και τι έντασης, θα πρέπει να γίνει κάποιο βήμα. Από οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές και το πώς αυτή θα απαντηθεί Έως τότε θα παραμένει η ακινησία, η οποία ωστόσο δεν σημαίνει και διατήρηση επ’ αόριστον των ήρεμων νερών. Με τις εξελίξεις να είναι σίγουρα μπροστά.