Η ελληνοϊταλική συνεργασία για την αποκατάσταση αρχαιοτήτων από την υπόθεση Robin Symes παρουσιάστηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και τον υπουργό Πολιτισμού της Ιταλικής Δημοκρατίας, Alessandro Giuli.
Η κοινή επιστημονική εργασία αφορά τη μελέτη, τεκμηρίωση και αποκατάσταση διασπασμένων αρχαιοτήτων που είχαν αποτελέσει αντικείμενο παράνομης διακίνησης.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας, η γενική γραμματέας Πολιτισμού Ολυμπία Βικάτου και ο επικεφαλής του Τομέα Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού Luigi La Rocca υπέγραψαν την παράταση του Μνημονίου Κατανόησης έως τον Μάρτιο του 2027.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε η τελετή παράδοσης 145 χάλκινων αρχαίων νομισμάτων, τα οποία είχαν μεταφερθεί από την Κω στη Ρώμη την περίοδο της Ιταλοκρατίας το 1930.
Η Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι η συνεργασία Ελλάδας και Ιταλίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί «έμπρακτη απόδειξη ότι η κοινή ιστορική ευθύνη των δύο χωρών μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική και αποτελεσματική δράση».
Υπογράμμισε ότι η τεκμηρίωση και αποκατάσταση αρχαιοτήτων που προέρχονται από παράνομες ανασκαφές είναι πράξη ηθικής συνέπειας και διεθνούς συνεργασίας, ενώ σημείωσε πως ήδη έχουν αποκατασταθεί 73 αγγεία υψηλής αρχαιολογικής αξίας.
Αναφερόμενη στα κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας, επισήμανε ότι «η ανεύρεση τμημάτων αγγείων που συνδέονται με γνωστές συλλογές και μουσεία εκτός Ελλάδας και Ιταλίας επιβεβαιώνει το διεθνές κύκλωμα των εγκληματιών αρχαιοκαπήλων».
Η υπουργός πρόσθεσε ότι η συνέχιση των εργασιών της ελληνοϊταλικής ομάδας θα ενισχύσει τη γνώση για τη δράση των κυκλωμάτων που πλήττουν την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.
Η ιταλική πλευρά και το μήνυμα πολιτιστικής διπλωματίας
Ο Alessandro Giuli χαρακτήρισε το έργο των δύο χωρών «παράδειγμα υψηλής επιστημονικής και πολιτιστικής αξίας», τονίζοντας ότι η συνεργασία Ελλάδας και Ιταλίας στηρίζεται στην κοινή ευθύνη για την ιστορία της Μεσογείου.
Εξέφρασε την ελπίδα η ελληνοϊταλική συνεργασία να αποτελέσει πρότυπο για άλλες χώρες, όπως η Βρετανία, αναφερόμενος στην υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Κατά την παράδοση των νομισμάτων, ο Ιταλός υπουργός σημείωσε ότι η επιστροφή τους αποτελεί «σύμβολο μιας σχέσης που εδράζεται στην εμπιστοσύνη, τη γνώση και τη συνεργασία», ενώ η Λίνα Μενδώνη ευχαρίστησε την ιταλική κυβέρνηση για την πράξη αυτή, που χαρακτήρισε «πράξη σεβασμού απέναντι στην ιστορία και τον πολιτισμό των χωρών μας».
Συνέχιση της επιστημονικής συνεργασίας
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού, οι δύο υπουργοί επισκέφθηκαν το εργαστήριο συντήρησης του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, όπου εξελίσσονται οι εργασίες αποκατάστασης του αρχαιολογικού υλικού που επαναπατρίστηκε από την εταιρεία Robin Symes Ltd.
Η κοινή επιστημονική ομάδα Ελλάδας και Ιταλίας έχει ήδη συμβάλει ουσιαστικά στην τεκμηρίωση υποθέσεων παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την παράδοση των 145 χάλκινων νομισμάτων, τα οποία είχαν ανακαλυφθεί στην Κω το 1929 και μεταφέρθηκαν το 1930 στη Ρώμη για μελέτη.
Μετά από σχεδόν έναν αιώνα, η απόφαση της ιταλικής Επιτροπής Επαναπατρισμού Πολιτιστικής Κληρονομιάς οδήγησε στην επιστροφή τους στην Ελλάδα, αποκαθιστώντας μια ιστορική εκκρεμότητα και ενισχύοντας τους δεσμούς πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.