Ο πρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Δωδεκανήσου, κ. Ιωάννης Χατζηκυριάκος, περιγράφει μια ιδιαίτερα δύσκολη εικόνα για τις πυροσβεστικές υπηρεσίες των νησιών, επισημαίνοντας σοβαρή υποστελέχωση, γηρασμένο στόλο οχημάτων και αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημαντική συμβολή των εθελοντών, σημειώνοντας ωστόσο ότι δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον ρόλο του κράτους. Αναφέρεται επίσης στην ανάγκη δημιουργίας σύγχρονων και ασφαλών κτηριακών υποδομών στη Ρόδο, στο οξυμένο στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πυροσβέστες, καθώς και στη διεκδίκηση αναγνώρισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου ως επαγγελματικής ασθένειας.
Όπως τονίζει, η ουσιαστική θωράκιση των Δωδεκανήσων προϋποθέτει ενίσχυση με μόνιμο προσωπικό, σύγχρονα μέσα και έμπρακτη κρατική στήριξη.
• Κύριε Χατζηκυριάκο, πώς είναι η κατάσταση που επικρατεί στις Υπηρεσίες και τα Κλιμάκια των νησιών; Δώστε μας μια εικόνα.
Η κατάσταση στις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες και τα Κλιμάκια των Δωδεκανήσων είναι οριακή. Δεν μπορούμε να κρυβόμαστε πίσω από το φιλότιμο των συναδέλφων, οι οποίοι έχουν ξεπεράσει προ πολλού τα όρια αντοχής τους λόγω των συνεχών επιφυλακών.
Υπάρχει σοβαρή υποστελέχωση, η οποία επιτείνεται από τη γήρανση του προσωπικού. Την ίδια ώρα, όπως αναφέρει, το κράτος δημιουργεί νέες εξειδικευμένες δομές στο Πυροσβεστικό Σώμα (ΕΜΟΔΕ, ομάδες drones, πλωτά μέσα), χωρίς αντίστοιχες νέες προσλήψεις, με αποτέλεσμα να καλύπτονται με το ίδιο ήδη επιβαρυμένο προσωπικό.
«Φτιάχνονται νέες υπηρεσίες στα χαρτιά, ενώ σε περίπτωση συμβάντος αποδυναμώνονται οι πρώτης γραμμής δυνάμεις», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Παράλληλα υπογραμμίζει ότι η νησιωτικότητα απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση σε σχέση με την ηπειρωτική Ελλάδα, όπου η ενίσχυση είναι πιο άμεση.
Για τον στόλο των οχημάτων, αναφέρει ενδεικτικά ότι στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Ρόδου υπάρχουν συνολικά 38 υδροφόρα οχήματα (Ρόδος, Κάρπαθος, Σύμη – πλην αεροδρομίου), με μέσο όρο ηλικίας τα 24 έτη, εκ των οποίων μόλις 11 είναι κάτω των 15 ετών. Αντίστοιχη ή και χειρότερη εικόνα, όπως λέει, υπάρχει στην Π.Υ. Κω και στα υπόλοιπα νησιά ευθύνης της.
• Στα Δωδεκάνησα υπάρχει ισχυρό κίνημα εθελοντών πυροσβεστών. Πώς κρίνετε τη συνεργασία και ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος τους;
Η προσφορά των εθελοντικών ομάδων είναι, όπως τονίζει, συγκλονιστική και αξιέπαινη, με άριστη συνεργασία στο πεδίο.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι ο εθελοντισμός είναι επικουρικός και δεν μπορεί να υποκαθιστά το κράτος. Προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την έλλειψη μόνιμων προσλήψεων και την κάλυψη οργανικών κενών.
Ο ρόλος των εθελοντών, όπως υπογραμμίζει, είναι συμπληρωματικός και όχι υποκατάστατο της κρατικής ευθύνης για την ασφάλεια των πολιτών.
• Τι ισχύει για τις κτηριακές εγκαταστάσεις της Πυροσβεστικής στη Ρόδο;
Η κατάσταση, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι απλώς στάσιμη αλλά εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας. Το κτήριο είναι παλαιό και εμφανίζει σημαντικές φθορές, ενώ εκκρεμεί ακόμη ο δευτεροβάθμιος προσεισμικός έλεγχος.
Όπως επισημαίνει, είναι απαράδεκτο οι πυροσβέστες να εργάζονται σε εγκαταστάσεις των οποίων η στατική επάρκεια δεν έχει πλήρως πιστοποιηθεί, ειδικά σε μια σεισμογενή περιοχή όπως τα Δωδεκάνησα.
Ζητά την άμεση ολοκλήρωση του ελέγχου, τονίζοντας ότι η ασφάλεια του προσωπικού είναι αδιαπραγμάτευτη.
• Συζητείται η μετεγκατάσταση των υπηρεσιών της Πυροσβεστικής. Συμφωνείτε;
Η μετεγκατάσταση, όπως αναφέρει, αποτελεί πάγιο και επιτακτικό αίτημα. Ωστόσο, δεν πρέπει να γίνει με πρόχειρες λύσεις.
Ο νέος χώρος πρέπει να εξασφαλίζει άμεση πρόσβαση στους κεντρικούς οδικούς άξονες, πλήρεις προδιαγραφές ασφάλειας και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.
Παράλληλα, θέτει ως απαράβατο όρο τη διατήρηση στελεχωμένου οχήματος ετοιμότητας στο κέντρο της Ρόδου για άμεση επέμβαση στον αστικό ιστό.
• Είναι έντονο το στεγαστικό πρόβλημα για το προσωπικό;
Το στεγαστικό, όπως σημειώνει, έχει εξελιχθεί σε σοβαρό επιχειρησιακό πρόβλημα. Η αύξηση των ενοικίων και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων καθιστούν την εύρεση κατοικίας εξαιρετικά δύσκολη.
Το πρόβλημα πλήττει κυρίως τους νεομετατιθέμενους και τους εποχικούς πυροσβέστες, οδηγώντας σε οικονομική ασφυξία και απροθυμία στελέχωσης.
Προτείνει τη θεσμοθέτηση επιδόματος στέγασης και την αξιοποίηση δημόσιων ή δημοτικών κτηρίων για τη δημιουργία δομών στέγασης προσωπικού μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων όπως το ΕΣΠΑ.
• Είναι επαρκής η ετοιμότητα των νησιών σε έκτακτες ανάγκες;
Ο ίδιος απαντά ότι οι πυροσβέστες είναι απολύτως έτοιμοι και επιχειρησιακά άρτια εκπαιδευμένοι.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι ο κρατικός μηχανισμός δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο ετοιμότητας λόγω υποστελέχωσης, φθαρμένου εξοπλισμού και εξουθενωμένου προσωπικού.
Η ετοιμότητα, όπως τονίζει, δεν μπορεί να είναι επικοινωνιακή αλλά πρέπει να βασίζεται σε ουσιαστική ενίσχυση με προσωπικό και μέσα.
• Ποιο είναι το νέο μέτωπο διεκδικήσεων για την υγεία των πυροσβεστών;
Πρόκειται, όπως αναφέρει, για τη διεκδίκηση αναγνώρισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου ως επαγγελματικής ασθένειας των πυροσβεστών.
Οι πυροσβέστες, εξηγεί, εκτίθενται καθημερινά σε επικίνδυνα τοξικά και καρκινογόνα αέρια, ενώ διεθνώς το επάγγελμα έχει ήδη χαρακτηριστεί υψηλού κινδύνου.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη θεσμικό πλαίσιο προστασίας.
Η διεκδίκηση αφορά θεσμική αναγνώριση, προληπτικούς ελέγχους και πλήρη κάλυψη των πασχόντων, με τον ίδιο να τονίζει ότι πρόκειται για ζήτημα ζωής και όχι παροχών.