Σεβασμιώτατε,
Αξιότιμοι εκπρόσωποι των Αρχών,
Κυρίες και κύριοι,
Αγαπητοί συμπατριώτες,
Στεκόμαστε σήμερα με βαθιά συγκίνηση και ευλάβεια απέναντι στη μνήμη των ηρώων και των μαρτύρων της Κάσου, τιμώντας μία από τις πιο δραματικές αλλά και λαμπρές σελίδες της ελληνικής ιστορίας.
Η επέτειος του Ολοκαυτώματος της Κάσου δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική αναφορά σε γεγονότα του παρελθόντος. Είναι μια ζωντανή μνήμη που παραμένει άσβεστη. Μια πληγή που εξακολουθεί να συγκινεί βαθιά την ψυχή των Κασιωτών. Ένα διαρκές κάλεσμα χρέους προς όλους όσοι θυσίασαν τη ζωή τους, τις οικογένειές τους, τα σπίτια και το μέλλον τους, επιλέγοντας την ελευθερία αντί της υποταγής.
Το μικρό αυτό νησί του νοτιοανατολικού Αιγαίου, με περιορισμένο πληθυσμό αλλά με τεράστιο ψυχικό σθένος, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης. Οι Κασιώτες ναυτικοί και αγωνιστές δεν δίστασαν μπροστά στον κίνδυνο ούτε υπολόγισαν το κόστος. Με τα πλοία τους, το θάρρος και την ακλόνητη πίστη τους στην ελευθερία, προσέφεραν ανεκτίμητη συμβολή στον εθνικό αγώνα.
Και όταν έφτασε η στιγμή της ύστατης δοκιμασίας, η Κάσος δεν λύγισε.
Την αυγή της 7ης Ιουνίου 1824, υπέρτερες εχθρικές δυνάμεις επιτέθηκαν στο νησί. Ακολούθησαν σκηνές ανείπωτης τραγωδίας: άνδρες σφαγιάστηκαν, γυναίκες και παιδιά αιχμαλωτίστηκαν και οδηγήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα, οικογένειες ξεκληρίστηκαν, περιουσίες καταστράφηκαν και ολόκληρος ο τόπος παραδόθηκε στις φλόγες.
Όμως εκείνη την ημέρα δεν καταστράφηκαν μόνο σπίτια.
Γεννήθηκε ένας θρύλος.
Ένα διαχρονικό παράδειγμα που πέρασε από γενιά σε γενιά και έφτασε έως σήμερα ως σύμβολο ηρωισμού, αξιοπρέπειας και αυτοθυσίας.
Κάθε πέτρα της Κάσου, κάθε ξωκλήσι, κάθε ακρογιάλι και κάθε μονοπάτι του νησιού εξακολουθεί να φέρει τη μνήμη εκείνων των ανθρώπων. Εκείνων που δεν διαπραγματεύτηκαν την ελευθερία τους και που προτίμησαν να θυσιαστούν παρά να ζήσουν υπόδουλοι.
Σήμερα, περισσότερα από διακόσια χρόνια μετά, δεν περιοριζόμαστε στην απλή ανάμνηση των γεγονότων. Αναστοχαζόμαστε το μέγεθος της θυσίας και το χρέος της μνήμης. Αναρωτιόμαστε τι θα κάναμε εμείς σε μια αντίστοιχη δοκιμασία και η απάντηση βρίσκεται στην ευθύνη να κρατούμε ζωντανή την ιστορική παρακαταθήκη τους.
Διότι οι λαοί που λησμονούν την ιστορία τους κινδυνεύουν να χάσουν και την ταυτότητά τους.
Η Κάσος δεν ζητά τη μνήμη μας από οίκτο, αλλά τη δικαιούται από σεβασμό.
Τη δικαιούται γιατί κατέγραψε με αίμα μία από τις ενδοξότερες σελίδες της ελληνικής ιστορίας.
Τη δικαιούται γιατί απέδειξε ότι το μεγαλείο ενός τόπου δεν καθορίζεται από την έκταση ή τον πληθυσμό του, αλλά από το ήθος και τη δύναμη των ανθρώπων του.
Ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή προκλήσεων και αβεβαιότητας, το παράδειγμα των Κασιωτών προγόνων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Μας υπενθυμίζει ότι η ενότητα, η αλληλεγγύη, η αγάπη για την πατρίδα και η πίστη στις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού μπορούν να υπερβούν κάθε δυσκολία.
Οφείλουμε να μεταδώσουμε αυτή τη μνήμη στις νεότερες γενιές όχι ως τυπική ιστορική αφήγηση, αλλά ως ζωντανή παρακαταθήκη ευθύνης. Να γνωρίζουν ότι η ελευθερία που σήμερα θεωρούμε αυτονόητη κατακτήθηκε με θυσίες, αίμα και δάκρυα.
Ως Έπαρχος Καρπάθου – Ηρωικής Νήσου Κάσου, εκφράζω τη βαθιά ευγνωμοσύνη και τον σεβασμό μας προς όλους εκείνους που θυσιάστηκαν για να παραμείνει άσβεστη η φλόγα της ελευθερίας.
Υποκλινόμαστε με δέος μπροστά στη θυσία τους.
Υποκλινόμαστε μπροστά στις μανάδες που έχασαν τα παιδιά τους, στις γυναίκες που γνώρισαν την αιχμαλωσία, στους αγωνιστές που έπεσαν υπερασπιζόμενοι τον τόπο τους, σε όλους όσοι έγραψαν με το αίμα τους την ιστορία της Κάσου.
Ας είναι η μνήμη τους αιώνια.
Ας παραμένει η θυσία τους φάρος που φωτίζει τον δρόμο μας.
Και ας αντηχεί πάντα μέσα μας το μήνυμα που μας κληροδότησαν: ότι η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και η αγάπη για την πατρίδα δεν χαρίζονται, αλλά κατακτώνται με αγώνες και διαφυλάσσονται με ευθύνη.
Αιωνία η μνήμη των ηρώων και των μαρτύρων του Ολοκαυτώματος της Κάσου.
Σας ευχαριστώ.