Μέσα από το έργο TOURISMO Euro-MED που υλοποιεί η «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.»
Η φέρουσα ικανότητα της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου και η διαχείριση των αυξανόμενων τουριστικών ροών βρίσκονται στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού έργου TOURISMO Euro-MED, το οποίο υλοποιεί η Αναπτυξιακή Εταιρεία της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.».
Στόχος του έργου είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου και «έξυπνου» συστήματος παρακολούθησης της επισκεψιμότητας στη Μεσαιωνική Πόλη, προκειμένου οι αρμόδιοι φορείς να μπορούν να λαμβάνουν πιο στοχευμένες αποφάσεις για τη διαχείριση του προορισμού, την προστασία του μνημείου και τη βελτίωση της εμπειρίας κατοίκων και επισκεπτών.
Η παρουσίαση της πιλοτικής δράσης πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, παρουσία εκπροσώπων φορέων και επαγγελματιών του τουρισμού. Το έργο παρουσίασαν η πρόεδρος της «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.» κα Μάρα Αντωνιάδου, η κα Ελευθερία Νικηταρά και οι συνεργάτες του τεχνολογικού παρόχου.
Παρακολούθηση των τουριστικών ροών σε πραγματικό χρόνο
Στο πλαίσιο του TOURISMO αξιοποιείται η πλατφόρμα Snap4City, η οποία αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας και επιτρέπει τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων σχετικά με:
- την παρουσία επισκεπτών,
- την πυκνότητα και τις διαδρομές κίνησης,
- τις ώρες αιχμής,
- τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής,
- τις εποχικές μεταβολές της επισκεψιμότητας.
Τα δεδομένα συλλέγονται μέσω αισθητήρων ραντάρ που έχουν εγκατασταθεί στις βασικές πύλες της Μεσαιωνικής Πόλης, χωρίς καταγραφή προσωπικών δεδομένων ή εικόνας, διασφαλίζοντας πλήρη συμμόρφωση με τον GDPR.
Οι αισθητήρες έχουν τοποθετηθεί στις πύλες:
- Ντ’ Αμπουάζ,
- Ελευθερίας,
- Αρνάλδου,
- Θαλασσινή,
- Παναγιάς,
- Ακαντιάς,
- Αγίου Ιωάννη,
- Αγίου Αθανασίου.
Μέσα από το σύστημα, οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τις ροές των επισκεπτών και να εντοπίζουν σημεία αυξημένης πίεσης εντός της Παλιάς Πόλης.
Τα πρώτα στοιχεία επισκεψιμότητας
Σύμφωνα με τα πρώτα δεδομένα που παρουσιάστηκαν για τον Απρίλιο του 2026, καταγράφηκαν:
- 77.166 διελεύσεις από την Πύλη Αγίου Ιωάννη,
- 75.477 από την Πύλη Αρνάλδου,
- 70.577 από την Πύλη Αγίου Αθανασίου,
- 51.985 από την Πύλη Παναγιάς.
Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν τη σύγκριση διαφορετικών περιόδων του έτους και συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση της εποχικότητας και της πίεσης που δέχεται το Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Εφαρμογές για δημόσιους φορείς και επιχειρήσεις
Το έργο φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο τόσο για τις δημόσιες αρχές όσο και για τις τουριστικές επιχειρήσεις.
Μεταξύ άλλων, τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν για:
- καλύτερη διαχείριση καθαριότητας και απορριμμάτων,
- ενίσχυση της ασφάλειας,
- αποφυγή συμφόρησης,
- αποτελεσματικότερο σχεδιασμό υπηρεσιών,
- βελτιστοποίηση λειτουργίας επιχειρήσεων,
- προσαρμογή προσωπικού και ωραρίων,
- ανάπτυξη «έξυπνων» εφαρμογών και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, εξετάζεται ακόμη και η δημιουργία «ψηφιακού διδύμου» της Μεσαιωνικής Πόλης, ώστε να μπορούν να δοκιμάζονται εναλλακτικά σενάρια διαχείρισης πριν εφαρμοστούν στην πράξη.
Στόχος η αποσυμφόρηση και η καλύτερη εμπειρία επισκεπτών
Μία από τις βασικές επιδιώξεις του έργου είναι η αποσυμφόρηση των πιο επιβαρυμένων σημείων της Παλιάς Πόλης μέσω:
- προώθησης εναλλακτικών διαδρομών,
- ψηφιακών ξεναγήσεων,
- πολιτιστικών δράσεων σε λιγότερο προβεβλημένες περιοχές,
- αξιοποίησης διαφορετικών πυλών εισόδου.
Όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση, η χρήση πραγματικών δεδομένων στη διαχείριση των τουριστικών προορισμών αποτελεί πλέον αναγκαιότητα για τη βιώσιμη ανάπτυξη ιστορικών πόλεων και μνημείων.
Η Ρόδος συμμετέχει στο TOURISMO μαζί με άλλες πιλοτικές περιοχές της Μεσογείου, όπως η Φλωρεντία, η Βαλένθια, η Λεμεσός και η Βάρνα, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου μοντέλου βιώσιμης τουριστικής διαχείρισης.