Τα αποτελέσματα μιας δοκιμής στη Βόρεια Αμερική δείχνουν ότι η εξέταση κατάφερε να εντοπίσει ένα ευρύ φάσμα καρκίνων, εκ των οποίων τα τρία τέταρτα δεν διαθέτουν καμία μορφή προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου. Περισσότεροι από τους μισούς καρκίνους ανιχνεύθηκαν σε πρώιμο στάδιο, όπου είναι πιο εύκολο να αντιμετωπιστούν και δυνητικά ιάσιμοι.
Η εξέταση Galleri, που κατασκευάζεται από την αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία Grail, μπορεί να ανιχνεύσει θραύσματα καρκινικού DNA που έχουν αποκολληθεί από έναν όγκο και κυκλοφορούν στο αίμα. Αυτή τη στιγμή δοκιμάζεται από το NHS.
Η δοκιμή παρακολούθησε 25.000 ενήλικες από τις ΗΠΑ και τον Καναδά για ένα χρόνο, με σχεδόν έναν στους 100 να λαμβάνει θετικό αποτέλεσμα. Για το 62% αυτών των περιπτώσεων, ο καρκίνος επιβεβαιώθηκε αργότερα.
Ο επικεφαλής ερευνητής Dr Nima Nabavizadeh, αναπληρωτής καθηγητής ακτινολογίας στο Oregon Health & Science University, δήλωσε ότι τα δεδομένα έδειξαν πως η εξέταση θα μπορούσε να “αλλάξει θεμελιωδώς” την προσέγγισή τους στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο. Εξήγησε ότι θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανίχνευση πολλών τύπων καρκίνου “νωρίτερα, όταν η πιθανότητα επιτυχημένης θεραπείας ή ακόμη και πλήρους ίασης είναι η μεγαλύτερη”.
Η εξέταση απέκλεισε σωστά τον καρκίνο σε πάνω από το 99% εκείνων που είχαν αρνητικό αποτέλεσμα. Όταν συνδυάστηκε με τους ελέγχους για καρκίνο του μαστού, του εντέρου, των πνευμόνων και του τραχήλου της μήτρας, αύξησε συνολικά τον αριθμό των εντοπισμένων καρκίνων κατά επτά φορές.
Κρίσιμα, τα τρία τέταρτα των καρκίνων που ανιχνεύθηκαν ήταν εκείνοι που δεν έχουν πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου, όπως ο καρκίνος των ωοθηκών, του ήπατος, του στομάχου, της ουροδόχου κύστης και του παγκρέατος. Η εξέταση αίματος εντόπισε σωστά την προέλευση του καρκίνου σε εννέα στις 10 περιπτώσεις.
Ωστόσο, επιστήμονες που δεν συμμετείχαν στην έρευνα λένε ότι χρειάζονται περισσότερα στοιχεία για να δείξουν αν η εξέταση αίματος μειώνει τους θανάτους από καρκίνο.
Η Clare Turnbull, καθηγήτρια γενετικής του καρκίνου στο Institute of Cancer Research του Λονδίνου, δήλωσε: “Δεδομένα από τυχαιοποιημένες μελέτες, με τη θνησιμότητα ως τελικό σημείο, θα είναι απολύτως απαραίτητα για να διαπιστωθεί αν η φαινομενικά η πρώιμη ανίχνευση από την εξέταση Galleri μεταφράζεται σε οφέλη στη θνησιμότητα”.
Τα κύρια αποτελέσματα πρόκειται να ανακοινωθούν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας στο Βερολίνο το Σάββατο, ωστόσο οι πλήρεις λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί σε επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομοτίμους.
Πολλά θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα μιας τριετούς δοκιμής που περιλαμβάνει 140.000 ασθενείς του NHS στην Αγγλία, τα οποία θα δημοσιευτούν του χρόνου. Το NHS έχει δηλώσει προηγουμένως ότι εάν τα αποτελέσματα είναι επιτυχημένα, θα επεκτείνει τις εξετάσεις σε ένα επιπλέον εκατομμύριο ανθρώπους.
Ο Sir Harpal Kumar, πρόεδρος της βιοφαρμακευτικής στη Grail, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα “πολύ πειστικά”. Μιλώντας στο πρόγραμμα Today του BBC Radio 4, είπε: “Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που πεθαίνουν από καρκίνο το κάνουν επειδή βρίσκουμε τους καρκίνους τους πολύ αργά”. Πολλοί καρκίνοι ανακαλύπτονται όταν είναι “ήδη πολύ προχωρημένοι”, πρόσθεσε, εξηγώντας ότι ο στόχος είναι να “μετατοπιστούμε σε πρωιμότερη ανίχνευση, όταν έχουμε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουμε θεραπείες που είναι πολύ πιο αποτελεσματικές και δυνητικά θεραπευτικές”.
Ο Naser Turabi του Cancer Research UK προειδοποίησε όμως ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να “αποφευχθεί η υπερδιάγνωση καρκίνων που μπορεί να μην έχουν προκαλέσει βλάβη”. Πρόσθεσε ότι η Εθνική Επιτροπή Προσυμπτωματικού Ελέγχου του Ηνωμένου Βασιλείου θα “διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στην επανεξέταση των στοιχείων και στον καθορισμό του αν αυτές οι εξετάσεις θα πρέπει να υιοθετηθούν από το NHS”.